Ruth de Jonge, een onbekende verzetsvrouw

08 mrt 2020 - 08:01

In de serie De terugkeer van de Joodse kinderen deze keer het verhaal van de Joodse Ruth de Jonge. Ze duikt in de oorlog onder bij verzetsman Krijn van der Helm. Ze besluit hem mee te helpen. Ruth overleeft de oorlog en is nu 99 jaar. Haar familie weet nog maar sinds kort van het verzetswerk van Ruth. In een kistje met familiedocumenten heeft haar nicht Friedi foto's en papieren uit de oorlog teruggevonden.

Ruth de Jonge woont nu in de buurt van New York. In 1953 is ze geëmigreerd naar Amerika. Nooit heeft ze haar kinderen en de rest van de familie verteld over wat ze in de oorlog heeft meegemaakt. Nadat haar familie onderdook, bleef zij bij het gezin van verzetsman Krijn van Helm. Ze besloot hem mee te helpen in het verzetswerk. Toen Krijn van der Helm in 1944 werd doodgeschoten, was Ruth getuige.

Karen Bies is bij Friedi de Jonge, een nicht van Ruth

Niet achterom kijken

In 1946 trouwt Ruth met Max van Dam. Ze krijgen een dochter (Rachel) en een zoon (Jacques). Van de Joodse Van Dam heeft de meeste familie de oorlog niet overleefd en ze besluiten in 1953 te emigreren naar Amerika. In haar nieuwe leven praat Ruth nooit over de oorlog en over wat ze heeft gedaan in het verzet. Net als veel Joodse mensen dachten Ruth en Max liever niet aan de verschrikkelijke gebeurtenissen terug: men wilde vooruit.

Duik-kaart familie De Jonge - Foto: Ut it argyf fan de famylje De Jonge

Zaailand

De familie De Jonge komt oorspronkelijk uit het Duitse Weener, net over de grens. Jakob de Jonge heeft daar een machinehandel. Omdat het in de jaren dertig steeds lastiger wordt voor Joodse ondernemers, stuurt hij zijn zoon Heini naar Nederland. Die begint aan het Zaailand in Leeuwarden een machinefabriek: 'H. de Jonge - Huis der Techniek'.

In 1938 komt de hele familie over naar Leeuwarden. Tot er in 1942 in oproep komt van de Duitse bezetter dat het Joodse gezin zich moet melden voor transport naar kamp Westerbork. Jakob de Jonge besluit dat ze moeten onderduiken.

Oproep voor Westerbork - Foto: Omrop Fryslân, Karen Bies

Kosten

De familie zoekt een onderduikplek en neemt contact op met Krijn van der Helm, belastingambtenaar. Hij is ook lid van de KP (Knokploeg) en helpt de familie De Jonge aan een onderduikadres in Heerenveen. Daar moet wel voor betaald worden. In een van de documenten uit het kistje van Friedi de Jonge staat een overzicht van de onderduikkosten. Na de oorlog moet de familie De Jonge ruim 35.000 gulden betalen aan de familie in Heerenveen die hen onderdak heeft geboden.

(advertinsje)
(advertinsje)