Recensie: De persoonlijke en intieme tentoonstelling 'WaterWereld'

29 feb 2020 - 10:52

Jopie Huisman groeide op in Workum, aan het water van de Holle Mar. Hij ging vaak vissen of peuren, en hij schilderde wat hij voelde bij het water. In de persoonlijke en intieme tentoonstelling 'WaterWereld' laat het Jopie Huisman Museum in Workum zien hoe niet alleen Jopie, maar ook andere kunstenaars verbonden zijn met het Friese water.

Bootje met op de achtergrond een projectiescherm met vogels. - Foto: Omrop Fryslân, Karen Bies

In de zaal hangen schilderijen van Marije Bouman (hier de enige vrouwelijke kunstenaar) Gerrit Benner, Ids Wiersma, Tjibbe Hooghiemstra, Willem van Althuis, Jan van der Kooi, Christiaan Kuitwaard, en nog zoveel meer bekende namen. En niet te vergeten Jopie zelf. Zijn tekeningen, schilderijen en aquarellen zijn natuurlijk stevig door het werk van de anderen heen geweven. Als een visnet.

Tweede natuur

Het schilderen was Jopie's tweede natuur. Het vissen zijn eerste, kun je wel stellen. "'s Nachts ga ik nog wel eens peuren. Die trillingen als er een paling aan bijt, dat simpele van een stok met een draadje, een kuit wormen en geen haak: wie zou dat ooit uitgevonden hebben? Volgens de menselijke wet is het niet geoorloofd, maar ik heb nergens in de bijbel gelezen: 'Gij zult niet peuren."

Jopie Huisman - Foto: Omrop Fryslân, Karen Bies

De interviews met Jopie Huisman (1922-2000) zijn vol van zulke mooie uitspraken. Hij was de beste pr-man van zijn eigen werk. Begonnen als voddenboer en oud-ijzerhandelaar, een man die in contact stond met anderen. Zijn kunst, over gewone mensen, versterkte dat nog meer. Hij gaf tekeningen weg, mensen schreven hem bewonderende brieven. Nu nog komen er bezoekers bij het museum met persoonlijke herinneringen aan Jopie.

Tekening van Jopie Huisman van zichzelf in zijn bootje. - Foto: Omrop Fryslân, Karen Bies

De eenzaamheid die de schilder ook nodig had, vond hij op het water. "Ik voel me gelukkig, elke dag weer. Het enige wat ik nodig heb is mijn shagje, m'n bootje en m'n hengel."

Ook de andere kunstenaars vertellen hoe belangrijk water is voor hen. Met de audiotour kun je luisteren naar de kunstenaars zelf. Bijvoorbeeld naar Jan Snijder: "Dit werk is geïnspireerd op Kroon's Polders op Vlieland, waar ik heel veel kom. De mooiste plek op aarde."

Foto: Omrop Fryslân, Karen Bies

Geluid speelt ook een rol bij deze beeldende kunst. De verhalen van de kunstenaars, de stilte van de zaal die gevuld wordt met tsjilpende vogels. Als bezoeker waan je je aan de waterkant. De kleuren van riet en water, het ruisen van een paar wilgen.

Het watergevoel wordt nog versterkt door projecties van golfjes op de vloer, veroorzaakt door een kleine wervelwind. In het midden van de zaal staat een bootje. Een prachtig beeld, en ook een comfortabel bankje om even te gaan zitten en de kunst om je heen waar te nemen.

Foto: Omrop Fryslân, Karen Bies

Het gevoel dat deze tentoonstelling 'WaterWereld' oproept, is rust en intimiteit. Het woord 'sereen' komt in mij op. De kunst gaat over water: helder en klaar, doorzichtig. Soms schijnt het zwart, maar massief is het niet. Tegelijk zie je de lucht boven het water, het weer dat er aankomt. Het land dat laag ligt, dichtbij in Fryslân.

Foto: Omrop Fryslân, Karen Bies

De verhalen van de kunstenaars zijn herkenbaar en soms ook ontroerend. In Fryslân is bijna iedereen immers opgegroeid met het water. Misschien niet als visser of schipper, al was het maar bij de sloot achter huis.

Tjibbe Hooghiemstra: "Water is een plek in mijn hoofd. Het vaart als het ware door mijn hoofd." Hij vertelt hoe het schilderij 'Blau' (2016) teruggrijpt op beelden uit zijn jeugd, hoe hij de sloten duizenden keren heeft gezien. "De bladeren op het water." En voordat het te nostalgisch wordt, zegt Tjibbe: "Maar als het werk er is, heeft het met die beelden uit mijn jeugd eigenlijk niets meer te maken."

De tentoonstelling 'WaterWereld' in het Jopie Huisman Museum in Workum duurt tot 3 januari 2021. Het hele jaar door zijn er activiteiten als workshops, excursies, vaartochtjes en thema-avonden.

(advertinsje)
(advertinsje)