Kening & Kening: "Het is een boek dat er na 20 jaar nog steeds toe doet"

14 feb 2020 - 16:24

Protesten, een rechtszaak, een wetsvoorstel. Allemaal tegen één kinderboek uit Fryslân: Kening en Kening. Twintig jaar geleden bedachten Linda de Haan uit Burgum en Stern Nijland uit Leeuwarden het boek. Het verhaal is vertaald in twaalf talen en zorgde vooral in Amerika voor veel opschudding. Vrijdag, op Valentijnsdag, wordt het boek voor de tweede keer in het Fries uitgegeven.

Nooit hadden Linda de Haan en Stern Nijland gedacht dat hun verhaal zo'n discussie zou teweegbrengen. "Met zo'n insteek hebben wij het ook helemaal niet geschreven", zegt De Haan. De schrijfster kende illustrator Stern Nijland van de kunstacademie en samen kwamen ze op het idee om een sprookje te bedenken. "En dat is het voor mij ook nog steeds, een sprookje. Niet een boek met een thema."

Foto: Omrop Fryslân, Maaike van der Hoek

Het verhaal

Het boek Kening & Kening gaat over een prins die onder druk van zijn moeder een geschikte prins zoekt om mee te trouwen. De prins vindt de prinsessen die langskomen maar niks en wordt dan verliefd op de broer van Prinses Madelief: Prins Heerlijk. De twee prinsen trouwen en leven nog lang en gelukkig.

Na uitgave in 2000 werd het boek meteen een succes. Het verhaal werd in twaalf talen vertaald. Maar toen het boek in 2002 in Amerika op de markt kwam, was er veel kritiek.

Voor zover bekend begon het in 2004 bij een bibliotheek van een lagere school in de Amerikaanse staat North-Carolina. De ouders van leerlingen vonden hun kinderen niet oud genoeg om dit verhaal te begrijpen, vooral omdat ze niet in homoseksualiteit geloven. Na de klacht werd het boek alleen nog met toestemming van de ouders aan kinderen uitgeleend.

Kindermishandeling, propaganda, indoctrinatie en pornografie

Daarna werd de discussie alleen maar erger. Termen als kindermishandeling, propaganda, indoctrinatie en pornografie komen voorbij. "Die reacties deden mij niks", zegt De Haan. "Ik moest er eigenlijk wel om lachen. Ik kon mij hier totaal niet in vinden."

De gevolgen van de kritiek uitten zich op verschillende manieren. In 2005 diende een politicus een wetsvoorstel in waarin stond dat ouders van tevoren boeken die een school koopt, moeten kunnen inzien. Een jaar later klaagden ouders een lagere school aan in Lexington in de staat Massachusetts. Ze zouden door het boek voor te lezen seksuele voorlichting geven, waar de ouders geen toestemming voor hadden gegeven.

Beide zaken zijn op niks uitgelopen, maar deze gevolgen deed wel iets met De Haan. "Ik wil natuurlijk niet dat iemand wordt ontslagen omdat die persoon ons boek voorleest of dat een kind ons boek niet meer mag lezen. Dat vind ik heel schrijnend."

"Het boek kan een verschil maken"

Ondanks alle kritiek is Linda blij met het boek dat ze heeft geschreven. "Het is een boek dat ertoe doet. Het moest bespreekbaar worden. Sommige mensen weten niet beter en het boek kan echt een verschil maken in hun leven. Ook in Nederland."

Er is daarom ook een positieve ontwikkeling door het boek. Er worden steeds meer vertalingen gemaakt. "Kortgeleden hebben we het boek vertaald naar het Italiaans. Daar zijn we heel blij mee." Daarnaast doet het verhaal het ook goed in het theater. In Duitsland, Engeland, Argentinië en Mexico zijn er voorstellingen gemaakt.

Ik ben laatst ook geïnterviewd door een jongen uit India. Hij is zelf homoseksueel en zei dat hij wilde dat hij in het verleden dit boek had gelezen.

Linda de Haan

Het verhaal bereikt veel jongeren en dat doet De Haan goed. "Ik ben laatst ook geïnterviewd door een jongen uit India. Het was een emotioneel gesprek. Hij is zelf homoseksueel en zei dat hij wilde dat hij in het verleden dit boek had gelezen. Het had zijn leven een stuk makkelijk gemaakt."

Op scholen voorgelezen

Om die reden willen De Haan en Nijland in de toekomst meer naar scholen gaan om het boek voor te lezen. De Haan: "Scholen vinden het vaak te lastig om deze onderwerpen te behandelen of zeggen dat het in hun klas niet nodig is. Voor ons een kleine moeite om het boek mee te nemen en aan de hand daarvan het gesprek aan te gaan met kinderen." De Haan zegt dat het boek op de een of andere manier een veiligheid met zich meebrengt.

"Boek nu meer nodig dan twintig jaar geleden"

Volgens De Haan is het zeer belangrijk dat scholen aandacht aan dit thema besteden. "Ik denk dat wij dit boek nu meer nodig hebben dan twintig jaar geleden." De Haan doelt op hoe mensen op dit moment omgaan met homoseksualiteit. "Nog maar vijf jaar geleden hoorde ik weer een verhaal uit Amerika. Een docent zag dat er werd gepest in de klas en besloot Koning en Koning voor te lezen." Docent Omar Currie uit Efland kreeg daarna 200 boze ouders op zijn dak en heeft daarna ontslag genomen. "Ik kan mij echt niet voorstellen dat dit in deze tijd nog gebeurt. Wij zijn niks opgeschoten lijkt het wel."

Linda de Haan over het verhaal Kening & Kening

(advertinsje)
(advertinsje)