Omrop TIP: Winterwaar op komst

01 feb 2020 - 14:14

Klimaatverandering heeft de gewoonten van de ganzen in de war geschopt. In 1970 ging Johan van der Zee van Gewest tot Gewest naar de Bandpolder bij Paesens. Beheerder Hoekstra vertelt dat er op een dag pauwganzen in de polder neerstreken. Eerst een paar honderd, daarna een paar duizend en zo ieder jaar meer. Dat was een nieuw en bijzonder fenomeen voor de Bandpolder.

In 1970 waren het zo'n 25.000, vertelt Hoekstra. Het aantal overwinterende ganzen is sinds die tijd alleen maar toegenomen. Schattingen zijn dat er 's winters in Nederland zo'n 2,5 miljoen ganzen rondlopen. In Fryslân een miljoen.

Beheerder Hoekstra van de Bandpolder met cameraploeg Van Gewest tot Gewest 1970 - Foto: Omrop Fryslân

Hendrika en Sietse de Jong hebben hun boerenbedrijf tussen Aldeboarn en Tijnje, tegen natuurgebied De Deelen aan. Ganzen horen bij hun bedrijf. Ze vertrappen en vreten aan het grasland, maar ook dat hoort erbij. Een deel van het land is gedooggebied, dat wil zeggen dat ganzen daar niet worden verjaagd. De schade die boeren aan hun land hebben, wordt vergoed door de provincie.

Hendrika de Jong in kaasmakerij De Deelen - Foto: Omrop Fryslân

De provincie betaalde vorig jaar in totaal zo'n 6 miljoen euro aan schade uit. Dat bedrag moet veel lager, zo heeft de provincie een paar jaar geleden besloten. En kijk: dan komt de jager in beeld. Zo is berekend dat er jaarlijks wel 200.000 ganzen kunnen worden geschoten. Jager Jan Dijksma maakt er geen geheim van dat hij met plezier een paar ganzen uit de lucht schiet, maar 200.000 is wel heel veel. In totaal hebben de Friese jagers vorig jaar uiteindelijk 60.000 ganzen doodgeschoten.

Jagers Jan Dijksma en Jelle Veltman in de onderwal - Foto: Omrop Fryslân

Een jager schiet niet voor de kliko, zegt slager Gerk Biesma. Zijn zonen jagen ook. Een soort erecode van het jagersgilde. De burger zit niet te wachten op ganzenvlees. Sowieso is er maar een enkeling die wild wil hebben. Maar wie weet, misschien lukt het hem met de tijd de consument op andere gedachten te brengen.

Ganzenworst bij slager Biesma - Foto: Omrop Fryslân

Maar waar gaat dit heen? Het opwarmen van de aarde zet door. En op de Noordpool twee keer zo snel. Zou dat betekenen dat er straks nog meer ganzen heen zullen verhuizen? Om daar zicht op te krijgen, reist wetenschapper Thomas Lameris van het NIOZ ieder jaar naar Siberië. Hij onderzoekt wele invloed klimaatverandering heeft op het leven van de pauwgans. En wat moet er gebeuren om de populatie binnen de perken te houden?

Hij is niet alleen in zijn onderzoek. Van 28 tot 31 januari houdt een grote groep internationale wetenschappers een conferentie in Leeuwarden, niet alleen over de ganzenproblematiek, maar ook over de ecologie van de ganzen.

Thomas Lameris docht ûndersyk yn Siberië - Foto: Omrop Fryslân

Op het programma van de wetenschappelijke conferentie staat ook een bezoek aan de ganzenflapperij van Harm en Alle van der Wal uit Rottum. Opa flapte voor de pot. Vader deed het om ze ringen voor onderzoek. De beide broers hebben het werk van vader overgenomen. Ze zijn tegenwoordig niet zo tevreden, want ze krijgen de ganzen niet aan de grond.

Harm en Alle van der Wal met hun ganzen - Foto: Omrop Fryslân

Fryslân DOK 'Winterwaar op Komst' is zaterdag 1 februari 15.30 uur te zien op NPO2 (met Nederlandse ondertiteling, herhaling zondag 13.10 uur. Ook is de aflevering op zondag 2 februari om 17.00 uur te zien op Omrop Fryslân-televisie (ieder uur herhaald).

(Advertentie)
(Advertentie)