Omwonenden kleine gasvelden krijgen minder gunstige schaderegeling dan bij Groninger gasveld

31 jan 2020 - 09:58

Omwonenden van kleine gasvelden hebben een andere en minder gunstige schaderegeling dan omwonenden van het grote Groninger gasveld. Dat blijkt uit het voorstel voor de 'schaderegeling omwonenden' van minister Wiebes van Economische Zaken. Mensen die bij een klein veld wonen krijgen een minder hoge schadevergoeding. Ook hebben ze meer bureaucratische rompslomp dan mensen die bij het grote Groninger veld wonen.

Foto: ANP

Onder Nederland liggen ruim 200 van dergelijke gasvelden. Voor bewoners op en rond het grote Groninger gasveld is eerder een schaderegeling opgesteld. De minister wil voor omwonenden van kleine gasvelden een andere regeling. Die velden liggen vooral in de noordelijke provincies.

Fryslân telt 68 van deze kleine gasvelden. Bijna de helft daarvan is op dit moment in productie. Er is veel discussie rondom deze gasvelden. Uit eerder onderzoek blijkt dat ze te snel leeggehaald worden. Dat leidt tot grotere risico's op het gebied van bodemdaling en tot milieuschade. Protest van omwonenden levert eigenlijk niks op.

Fryslân telt 68 kleine gasvelden:

Nu blijkt dat er rond de kleine velden geen omgekeerde bewijslast geldt, zoals dat wel geldt voor Groningers. Volgens deze regeling hebben mensen rond de kleine velden minder grote schades en daardoor ook minder recht op schadevergoeding.

Hoe zit het met 'omgekeerde bewijslast'?

Mink Visser uit Opeinde is schadetaxateur en omwonende, hij legt uit hoe het zit: "Dit deugt natuurlijk niet. Het kan niet zo zijn dat een Groninger anders wordt beoordeeld dan een Fries. In Groningen is nu omgekeerde bewijslast: Alle schade is in principe mijnbouwschade óf de schade-inspecteur moet kunnen uitleggen waarom dat niet zo is. Bijvoorbeeld als een boer met zijn tractor tegen zijn schuur aan rijdt, dan hoeft de mijnbouw niet te betalen. Maar als het het niet kunt uitsluiten, is het mijnbouwschade. Nu geeft Wiebes in zijn brief van 20 december aan de Kamer aan dat 'de belangrijkste reden voor invoering van een wettelijk bewijsvermoeden voor Groningen gaan niet op voor mijnbouwschade door overige mijnbouwactiviteiten.' Hij geeft dus aan dat er een verschil is met de rest van Nederland."

Visser geeft verder aan: "Wiebes schrijft: 'Ik zie daarop geen aanleiding en ook geen rechtvaardiging om het wettelijk bewijsvermoeden zoals dat geldt voor de schade voor gaswinning in Groningen, uit te breiden naar schade door overige mijnbouwactiviteiten.' Dat houdt dus in: de omgekeerde bewijslast komt er op een bepaalde manier wel, maar uitgekleed. Wij weten nog steeds niet of we scheuren in onze huizen vergoed krijgen. Dat is niet eerlijk. Natuurlijk wordt er meer gas gewonnen in Groningen, en natuurlijk zijn er ook meer bevingen in Groningen. Maar er hoeft hier maar één te komen en wij hebben de schade."

Teleurgesteld

Het Interprovinciaal Overleg (IPO), het samenwerkingsverband tussen alle provincies in Nederland, is teleurgesteld over de houding van minister Wiebes. Het creëert rechtsongelijkheid tussen Groningers en omwonenden van kleine gasvelden in de rest van het land, zo zegt de Drentse gedeputeerde Tjisse Stelpstra.

Hij is ook woordvoerder van het IPO. Hij vindt dat het Ministerie van Economische Zaken de voorgestelde schaderegeling voor kleine velden in moet trekken. De minister moet terug naar de tekentafel. "Eigenlijk is het absurd", zegt Stelpstra. "Want de maatschappijen zeggen zelf dat er niet zoveel aan de hand is en een aardbeving eigenlijk nooit voorkomt. Dat je dan toch zoveel moeite moet doen om zo'n regeling te krijgen, dat gaat er bij mij als simpele bestuurder niet in."

Mink Visser woont en werkt in Opeinde. De gaswinning daar wordt de komende periode opgeschroefd. Volgens Visser is het maar de vraag of ze de schade vergoed krijgen: "Het is duidelijk dat de 'omgekeerde bewijslast' hier wordt uitgekleed. Wiebes schrijft letterlijk aan de Tweede Kamer dat hij niet inziet waarom de regeling van Groningen ook naar andere mijnbouwactiviteiten moet worden uitgebreid. Dan kleed je de regeling dus uit."

Waarom zou iemand met schade in Opende recht hebben op minder dan iemand in Middelstum?

Mink Visser uit Opende

Visser vraagt zich af wat nu eigenlijk het verschil is tussen mijnbouwschade in Groningen en bij een ander klein veld in bijvoorbeeld Fryslân: "Waarom zou iemand met schade in Opende recht hebben op minder dan iemand in Middelstum? Er is hier sprake van rechtsongelijkheid. En zo moeilijk is het allemaal niet om zo'n regeling te bedenken. Gewoon de tekst overnemen en de plaatsnaam veranderen."

Bewoners van het gebied zijn teleurgesteld in de houding van minister Wiebes. Visser: "Dit is een stap terug in de tijd. De oude tijd in Groningen. Het is al zo duidelijk hier in Opende: pomp je dat zo snel leeg, dan ontstaat de schade."

Zorgen bij burgergroepen

De leden van stichting GasDrOvF, een samenwerking tussen verschillende bezorgde burgergroepen in Fryslân, Drenthe en Overijssel, zijn ook bezorgd. Rita Pos van de stichting: "Of er na een aardbeving aan honderd huizen schade is of aan tien, dat moet voor de vergoeding natuurlijk helemaal niets uitmaken."

Marijke Sterk is ook lid en valt haar bij: "Deze regeling zegt dat je minder schade en minder rechten hebt als je woont in dunbevolkt gebied. Maar wat heeft dat met mijn schade te maken? Die wil ik nog steeds gewoon vergoed hebben. En daar zou ik niet meer moeite voor moeten doen dan iemand die in dichtbevolkt gebied woont."

Web wordt uitgebreid

Bovendien dreigt voor de kleine velden een enorm bureaucratische rompslomp om schade aan te kunnen tonen, veel meer dan waar Groningers mee te maken krijgen als ze schade hebben door gaswinning. De regeling voor grote gasvelden is opgesteld zodat potentiële gedupeerden niet in een bureaucratische molen belanden. Maar het web van overlegstructuren en verantwoordelijkheden voor omwonenden van kleine gasvelden wordt op dit moment juist uitgebreid.

Op donderdag 6 februari wordt in de Tweede Kamer gesproken over het voorstel voor een schaderegeling voor kleine velden.

Mink Visser uit Opeinde

(advertinsje)
(advertinsje)