'Historische TomTom' uit Fryslân ook gebruikt in andere wetenschapsgebieden

28 nov 2019 - 11:43

Het HisGIS-project van de Fryske Akademy is een soort historische TomTom, waarmee informatie uit het verleden gekoppeld wordt aan online kaarten. De Fryske Akademy gaat samenwerken met de KNAW Humanities Cluser, een samenwerking van het Meertens Instituut, het Huygens ING en het Internationaal Instituut voor Sociale Geschiedenis (IISG). Prof. dr. Hans Mol van de Akademy vormt samen met Thomas Vermaut van de Cluster een 'geo-team' voor de komende drie jaar.

HisGIS combineert oude en digitale kaarten, hier bij Harlingen - Foto: Fryske Akademy

Data vergelijken in tijd en ruimte

Inhoudelijk lopen de instellingen wel uiteen: het IISG doet onderzoek naar sociale en economische geschiedenis, het Huygens ING onderzoekt Nederlandse geschiedenis, letterkunde en wetenschap en het Meertens Instituut onderzoekt taal en cultuur. Wat de organisaties echter wél gemeenschappelijk hebben is dat ze met veel onderzoeksdata werken en een schat aan informatie herbergen over allerhande zaken.

Het nieuwe geo-team moet tools maken om geografische gegevens zoals grenzen en percelen secuur te laten zien op online kaarten. Met die nieuwe 'historische kaarten' kan echter nog veel meer worden gedaan. Omdat er bij de instellingen veel datasets zijn, kunnen zulke gegevens met de HisGIS-kaarten mooi vergeleken worden in tijd en ruimte.

Grote vraag naar visualisatie

Historicus Hans Mol en GIS-specialist Thomas Vermaut zijn de drijvende krachten achter HisGIS. Mol wordt gedetacheerd uit de Fryske Akademy. Gertjan Filarski is als directeur 'Digital Infrastructure' van het KNAW Humanities Cluster enthousiast over de samenwerking: "Binnen de Geesteswetenschappen en Sociale Wetenschappen is een grote vraag naar een betrouwbare infrastructuur om data geografisch in kaart te brengen en te visualiseren. Hans en Thomas brengen een enorme hoeveelheid kennis en expertise mee."

Wat is HisGIS?

HisGIS staat voor historisch en geografisch informatiesysteem. Eigenlijk kunnen geïnteresseerden met de website door de tijd reizen, en bijvoorbeeld hun eigen dorp opzoeken in 1832. Dan is er te vinden welke percelen er waren, wie de eigenaars waren, wat zij voor werk deden en waar de grond voor werd gebruikt. Het fundament is het oudste kadaster van Nederland, dat na de Franse tijd gemaakt werd.

De HisGIS-website bestaat sinds 2005 en is ontwikkelt door de Fryske Akademy. Fryslân liep daarmee toen voorop, maar er zijn intussen tal van provincies en steden die te vinden zijn in de digitale kaarten. Op termijn moet het systeem heel Nederland kunnen tonen. Alle bestanden komen vrij beschikbaar voor onderzoek en er worden ook verschillende 'Time Machines' mee gemaakt.

(advertinsje)
(advertinsje)