Aan een tocht van eeuwen komt een einde: oerbrood terug in Witmarsum

16 nov 2019 - 17:16

"Het is niet voor te stellen dat het gelukt is. Het graan is zo mooi gegroeid. Het dorsen vanaf augustus ging goed en nu is er brood." Menno de Vries kijkt trots naar het resultaat van het werk van molenaar en bakker Christa Bruggenkamp. In haar bakkerij naast de molen van Witmarsum is ze druk bezig met de voorbereidingen voor het bakken van meer brood, oerbrood eigenlijk. Gebakken dus met graan, Turkey Red Wheat, dat een lange geschiedenis heeft en heel anders bewerkt moet worden dan gewoon Nederlands graan.

Eind juli, op een stuk land tussen Witmarsum en Pingjum. Het graan wordt gedorst door een grote gele combine. Menno de Vries is benieuwd wat het zakje graan dat uit de Verenigde Staten is gekomen heeft opgebracht. Gemakkelijk was het niet en het heeft De Vries ook wel kopzorgen gegeven. De plant is heel anders dan traditioneel graan. Zo staat het hoger en is de steel dunner. Door harde wind en regen slaat een gedeelte neer, maar ze hadden in de Verenigde Staten al gezegd: daar hoef je je geen zorgen over te maken, want de plant richt zich wel weer op. De vraag is echter hoe het droogt en of er mee gewerkt kan worden.

Foto: Omrop Fryslan, Hayo Bootsma

Bij Pars in St. Jacobiparochie is het schoongemaakt en daarna kon molenaar Christa Bruggenkamp er mee aan de slag. Want zoals destijds Menno Simons moest het op windkracht gemaald worden. Bruggenkamp had meteen door dat het 'apart' graan was. "Het is heel zacht meel. Er zit veel eiwit in, twee keer zoveel als in gewoon graan. En dan weer bijna geen zetmeel. Dan maak je een heel ander product dan je gewend bent."

Foto: Omrop Fryslan, Hayo Bootsma

Geen recept

Bruggenkamp moest zelf ook experimenteren om te ontdekken hoe ze het beste brood kon maken. De eerste mislukte: "We hebben het deeg laten rijzen op onze standaard manier, in de koeling. Maar daar kwam geen goed brood van. Ik heb aan Menno gevraagd of hij een recept kon regelen in Amerika maar dat is geheim. Toen heb ik het warm laten rijzen en het resultaat was verbluffend."

Met een brood in de tas kwam ze bij Menno de Vries thuis aan de keukentafel. Voor De Vries emotioneel moment: "Ja, want het ging ons om het verhaal. Om het graan dat hier meegesmokkeld is. Meegenomen via Duitsland naar Oekraïne en zo weer meegesmokkeld naar de Verenigde Staten. Dat wij het dan hier weer thuis brengen en dan graan krijgen met zulke speciale gehaltes, dat doet mij iets." Het oerbrood gaat alle verwachtingen te boven, zegt De Vries: "Christa en ik namen een hap en we zagen elkaar aan: dit is 'm. Echt heerlijk."

Witmarsumer oerbrood

De vraag is natuurlijk of er potentie in zit. Menno de Vries wil in ieder geval een deel van zijn land weer inzaaien met het oergraan. Ook Christa Bruggenkamp ziet potentie: "Een echt eigen Witmarsumer streekproduct. Dat is uniek en daar wil ik zeker mee verder gaan. Bovendien, het is echt lekker. Het brood heeft wat een noot-achtige geur en een smaak die neigt naar rogge." Het eerste brood is nu te koop in de bakkerij bij de molen in Witmarsum.

Verslaggever Hayo Bootsma proeft het oerbrood

Foto: Omrop Fryslan, Hayo Bootsma
(advertinsje)
(advertinsje)