100 jaar radio: Plano's en stereo

31 okt 2019 - 12:28

"Plano's, daar hebben we veel van verkocht." Aan het woord is Johan Beenen. Met hem gaan we deze week door 100 jaar radiogeschiedenis. Zijn opa John bouwde in de jaren 20 van de vorige eeuw zelf radio's. Het familiebedrijf Beenen bestaat nog steeds en zit ook nog altijd in de radio's. Het rijke archief van de familie laat de geschiedenis zien van onder andere 100 jaar radio.

Foto: Omrop Fryslân

Plano staat voor een laag radiotype waarbij de voorkant bijna volledig wordt ingenomen door de afstemschaal. Ze waren er in verschillende formaten en prijsklassen. "Ik heb hier nog één in mijn werkplaats staan, een luxe model. Die is van Pier Hoekstra geweest, die was hier directeur van de muziekschool. Hij moest kwaliteit hebben, natuurlijk. En die speelt nu nog altijd fantastisch."

Stereo

Een grote verandering is dat radio's worden opgetuigd met stereo. Het geeft een andere beleving. Meerdere luidsprekers die op een gegeven moment ook buiten de radiokast worden geplaatst. "Je kreeg zelfs wel dat er vier aparte versterkers in de radio kwamen, de zogeheten quadrofonie. Voor elke luidspreker een aparte versterker, dat was heel 'ruimtelijk'", vertelt Johan Beenen. "Niet dat dat goed werd verkocht, het waren enorme luidsprekers."

Foto: Omrop Fryslân

De Japanse industrie komt dan op, wat het aanbod weer groter maakt. Het uiterlijk van de Japanse radio's is anders dan wat wij tot dan gewend zijn: kaler, maar ook goedkoper.

De diversiteit wordt steeds groter. De klokradio wordt bedacht, radio met cassette, de ghettoblasters (grote draagbare radio-cassetterecorders met twee grote luidsprekers) en de mini- en maxi-sets komen in de huiskamers.

Woensdag 6 november is het 100 jaar geleden dat Hanso Idzerda het eerste radioprogramma voor algemeen publiek maakte in een studio in Den Haag: een wereldprimeur. Idzerda werd in 1885 geboren in Weidum en overleed in 1944 in Den Haag. Omrop Fryslân heeft deze week in diverse programma's aandacht voor 100 jaar radio met op zondag 3 november een speciale uitzending van Buro de Vries, rechtstreeks vanuit het dorpshuis van Weidum. Daarbij is iedereen welkom.

(advertinsje)
(advertinsje)