100 jaar radio: pionier John Beenen in Gorredijk

28 okt 2019 - 12:49

Radio van het merk F.R.I., de Friese Radio Industrie. Je hebt er waarschijnlijk nooit van gehoord, maar dit was het merk dat John Beenen aan zijn zelfgemaakte radio's gaf. Kleinzoon Johan Beenen neemt ons deze week mee door 100 jaar radiogeschiedenis, aan de hand van het rijke archief van het familiebedrijf Beenen in Gorredijk. Dat wordt intussen gerund door de vierde generatie.

Johan Beenen met een van de eerste radio's - Foto: Omrop Fryslân

John Beenen begint in 1920 met een zaak in Gorredijk. Radio is een nieuw fenomeen dat tot dan toe enkel gebruikt werd voor het versturen van (serieuze) boodschappen. Maar door de uitzendingen van onder andere Hanso Idzerda verandert dat. Radio wordt vanaf dan ook gebruikt voor vermaak. John Beenen ziet er wel wat in en begint met het produceren van zijn eigen radio's, eerst onder zijn eigen naam, later onder het merk F.R.I.

Bouskema van de F.R.I radio van John Beenen. - Foto: Omrop Fryslân

"Er kwam een man, een Salverda, bij hem te werken en die had verstand van radio, hij heeft de eerste radio ontwikkeld." Johan Beenen laat een reclamefolder zien uit de jaren 20. Daarin worden ontvangsttoestellen aangeboden en daarbij losse luidsprekers. "En dan liet hij bij een meubelmaker in Ureterp kastjes maken.

100 jaar radio - deel 1: John Beenen was radiopionier in Fryslân. Kleinzoon Johan Beenen vertelt.

De familie Beenen heeft altijd veel bewaard en zo is er een rijk archief ontstaan. Johan vindt daarin terug dat er in 1922 een stuk of vier radio's in Gorredijk te vinden waren en dat dit aantal in 1929 al gestegen was tot 60 stuks. Dat had natuurlijk ook te maken met het feit dat Beenen radio's maakte. Daar kwam een einde aan toen hij een licentie nodig had. Dit werd voor kleine, lokale radioproducenten te duur en alleen de grote merken bleven over.

Dinsdag deel 2 over 100 jaar radiogeschiedenis: distributieradio en Radio Oranje.

Woensdag 6 november is het 100 jaar geleden dat Hanso Idzerda het eerste radioprogramma voor algemeen publiek maakte in een studio in Den Haag: een wereldprimeur. Idzerda werd in 1885 geboren in Weidum en overleed in 1944 in Den Haag. Omrop Fryslân heeft deze week in diverse programma's aandacht voor 100 jaar radio met op zondag 3 november een speciale uitzending van Buro de Vries, rechtstreeks vanuit het dorpshuis van Weidum. Daarbij is iedereen welkom.

(advertinsje)
(advertinsje)