Steeds minder mensen lid van een vakbond: CNV wil actiever leden werven

25 okt 2019 - 12:59

Steeds minder werknemers zijn lid van een vakbond, dat blijkt uit cijfers van het CBS. De bonden zagen de afgelopen twee jaar honderdduizend mensen verdwijnen uit het ledenbestand. De grootste vakbond, het FNV, raakte de meeste leden kwijt. Maar ook bij de op een na grootste vakbond, het CNV (Christelijk Nationaal Vakverbond), zijn veel opzeggingen. Daar is Piet Fortuin als nieuwe voorzitter niet blij mee: "De cijfers die nu zijn gepresenteerd, zijn teleurstellend."

De nieuwe CNV-voorzitter Piet Fortuin - Foto: ANP

De daling is op dit moment het grootst bij jongeren onder de 25 jaar (29 procent) en onder ouderen van 65 jaar en ouder (11 procent). Maar in alle leeftijdsgroepen neemt het aantal leden af, zowel bij mannen als bij vrouwen. Voor het eerst neemt het aantal vrouwen dat lid is ook af. In Nederland waren er in 2009 nog 1,9 miljoen mensen lid, nu nog maar 1,6 miljoen.

Verreweg de meeste mensen geven aan er nooit serieus over nagedacht te hebben om lid te worden, dat geldt met name voor jongeren. Van de mensen tussen de 15 en de 35 jaar heeft zo'n 60 procent geen interesse.

Ook bij het CNV

Bij het CNV nam het aantal leden ook af, al lijkt het wel erger omdat een aantal gratis leden dit jaar niet meer meegenomen is in het ledental. CNV-voorzitter Piet Fortuin uit Drachten: "Zo'n 8 procent van de mensen die is afgehaakt, zegt niet tevreden te zijn. Zo'n 92 procent dus wel, maar misschien is onze relevantie te min. Er is echter maar een klein percentage mensen die zegt dat een vakbond er niet toe doet, maar er zijn dus wel veel mensen die opzeggen."

'Meer naar de mensen'

Wat moeten Fortuin en het CNV doen om het tij te keren? "Wij moeren terug naar de werkvloer, dichter op de mensen. Wij zitten te veel in grote kantoren te vergaderen. Op die vierkante meter van Den Haag is het erg druk, maar wij moeten juist naar de mensen toe in de kantines en bouwketen om te vragen: wat beweegt jullie?"

Maar ook: "Uit een ander onderzoek blijkt dat zo'n 50-60 procent nog niet gevraagd is om lid te worden van een vakbond. Dus daar ligt voor ons ook een taak."

Een relatief hoge organisatiegraad in Fryslân - Foto: CBS ('Wie is er nog lid van een vakbond?')

Hoge organisatiegraad

Het CBS komt iedere twee jaar met cijfers over het aantal vakbondsleden. De laatste cijfers die regionaal zijn uitgesplitst, komen uit 2018. Uit deze cijfers blijkt dat in Fryslân de zogenoemde organisatiegraad (het aandeel vakbondsleden) van werknemers tussen de 15 en de 75 jaar nog best hoog is in vergelijking met andere provincies. Er zijn wel wat verschillen tussen regio's.

Fryslân en Drenthe grootste aandeel

In het noorden zijn relatief veel werknemers lid van een vakbond, met name in Fryslân en Drenthe: zo'n 27 procent. Ook in Groningen en Flevoland zijn er nog wel aardig wat mensen lid, maar in andere delen van Nederland veel minder. Het aandeel vakbondsleden in Noord-Brabant is het laagst, maar zo'n 15 procent.

"In Fryslân is de ogranisatiegraad hoog," ziet ook Fortuin. hij heeft daar wel een verklaring voor. "Mensen in Fryslân leven nog met idealen en zetten de schouders eronder. Daarnaast is er hier nog wat meer sociale infrastructuur, terwijl er in andere delen van Nederland meer individualisering is."

De relevantie van vakbonden is volgens Fortuin nog altijd groot. "Er zijn mensen die denken: alles is al opgelost. Maar er zijn nog altijd zo'n 200.00 mensen in Nederland met werk, maar die onder het minimumloon zitten. Flexwerkers die het hoofd niet goed boven water kunnen houden."

CNV-voorzitter Piet Fortuin uit Drachten

Wat is eigenlijk een vakbond?

Een vakbond is een werknemersvereniging, een organisatie die opkomt voor de belangen van haar leden. Veel bedrijfstakken hebben aparte bonden, zoals de bouw of het onderwijs. De vakbond voert onderhandelingen over de arbeidsvoorwaarden van de leden. De bond spreekt dus uit naam van de leden met de werkgever over bijvoorbeeld de cao's ('collectieve arbeidsvoorwaarden'). Dat zijn bijvoorbeeld loon, werktijden en pensioen. Eén van de wapens van de bond zijn stakingen. Ook onderhandelt de vakbond over de rechten en plichten van werknemers en behartigt de vakbond belangen van werknemers bij ontslag en reorganisatie.

Trefwoorden: 
CBS CNV vakbond organisatiegraad
(advertinsje)
(advertinsje)