De Strontrace: hoe gaat die ook alweer?

21 okt 2019 - 08:02

Het is, afhankelijk van weer en wind, zo nu en dan een barbaarse tocht. Toch doen elk jaar weer veel zeilers mee aan de Strontrace. Een tocht die zeilend, jagend, of bomend van Workum naar Warmond (Zuid-Holland) en weer terug gaat. Aan een stuk door, zonder moderne snufjes. Vermoeidheid is niet tegen te houden en het lichaam gaat kapot.

Strontrace - Foto: Omrop Fryslân, Bauke Deelstra

Door Afke Boven

Toen Reid de Jong, u weet wel: de vuurtorenwachter van Workum, in 1974 de Strontrace in het leven riep, was dat met name om de traditie van de beurtvaart in ere te houden. Voorheen gingen veel Friese boeren met hun skûtsjes of tjalken bomvol koeienstront richting Zuid-Holland. Daar konden zij het spul goed gebruiken als mest voor bloembollenvelden. Zo ontstond eigenlijk een historische vaarroute.

Maar ja, oude tijden verstrijken. Zonde vond Reid, dus op zijn initiatief melden zeilschippers en bemanning zich nog elk jaar in Workum voor de tocht naar Warmond. Tegenwoordig gaat dat met zakken kunstmest. De start is traditioneel op de maandag in de herfstvakantie. Het startschot komt rond enen uit de mond van Reid zelf: "En nu oprotten". Voor de thuisblijvers is het dan een kwestie van afwachten wanneer iedereen weer terugkomt. Heb je de weergoden mee, dan kunnen de eersten zomaar woensdagochtend 'alweer' de haven van Workum binnenzeilen. Maar dat kan ook zomaar vrijdag worden.

Bas: "Wij zijn, zeg maar, wel dé winnaar van de Strontrace. Zo voelt het toch een beetje, dus als er dan een schip voor de eerste keer meedoet, dan zou het zuur zijn als ze ons van de troon stoten. Maar we hebben er zin! En we willen winnen!"

Verslaggever Johanna Brinkman bij de Strontrace

Loodzware race

Dat mag dus niet, gebruik maken van de motor of welk modern snufje ook. De Strontrace moet zeilend, bomend, jagend, op mankracht en pindakaas (of zoiets) volbracht worden. Alleen op bepaalde stukjes, zoals op het IJ bij Amsterdam, moet de motor aan in verband met de veiligheid. Geen gunstige wind kan dus betekenen dat je met z'n allen uren aan een boom of een trekband hangt om vooruit te komen. En dat maakt het loodzwaar. Men zegt zelfs dat de Strontrace de zwaarste wedstrijd met historische schepen is.

Ja, je raakt kapot, maar als wij Bas Krom van de Verwisseling mogen geloven, is er ook veel plezier aan boord van de deelnemende skûtsjes. En hij kan het weten, want hij is een soort veteraan als het om de Strontrace gaat. Hij heeft 22 keer deelgenomen (maar hij is nog aan het natellen).

Bas: "Ja, het is zwaar, maar tegelijkertijd houd je nog ergens een beetje energie op reserve. Dat moet, want je weet niet wat er nog komen gaat. Zo hebben we een editie meegemaakt waar we na 38 uur zonder slaap, met windkracht 7/8 moesten finishen. Dat moet wel veilig en verantwoord kunnen."

En hoe zit dat dan met het plezier aan boord? Bas: "De strontrace verbindt en verbroedert. Het is heel mooi om die dagen met mekaar, zo'n tocht voor elkaar te krijgen."

Maar ja, als je als schipper al zeven keer als eerste over de finish bent gekomen, dan is dat ook wel mooi natuurlijk. Toch is er nu meer druk op de ketel, want dit jaar komt er zware concurrentie bij: de Sterke Jerke, met schipper Pieter Jelles Tjoelker. Dat is inderdaad het skûtsje dat afgelopen IFKS alleen maar gewonnen heeft en zo direct van de C-klasse, naar de B en volgend jaar dus naar de A gezeild is.

Bas: "Wij zijn, zeg maar, wel dé winnaar van de Strontrace. Zo voelt het toch een beetje, dus als er dan een schip voor de eerste keer meedoet, dan zou het zuur zijn als ze ons van de troon stoten. Maar we hebben er zin! En we willen winnen!"

Johanna legt uit hoe zwaar de wedstrijd is

Route

Van Workum gaat het over het IJsselmeer naar Amsterdam. Daar is het kiezen uit twee routes. Op de heenweg via Enkhuizen, dan moet je op de terugweg via Lelystad. Andersom geldt die verplichting trouwens niet. Daarna kun je door Amsterdam of via Haarlem naar Warmond. Hier geld voor beide: de ene route heen, betekent de andere terug.

In Oude-Wetering krijgen de schepen symbolisch een pot augurken als retourvracht, dan lossen in Warmond en terug naar Workum. Snelle schippen winnen dus niet per se: het gaat om inzichten, ervaring, kennis en kracht.

Het verloop van de Strontrace is van de start tot en met de finish te volgen bij Omrop Fryslân op radio, televisie en online.

Trefwoorden: 
Warkum Strontrace skûtsjes
(advertinsje)
(advertinsje)