Saharawind wordt grutto's vaak fataal op weg naar Fryslân

19 sep 2019 - 11:27

Veel grutto's overleven de terugreis van Afrika naar onze provincie niet. De wind boven de Sahara wordt de vogels vaak fataal, heeft onderzoeker Jelle Loonstra van de Rijksuniversiteit Groningen ontdekt. Hij doet promotieonderzoek naar de grutto, onder professor Theunis Piersma.

Dat de vogeltrek dodelijk kan zijn, is al langer bekend. Maar het is zowat een wereldprimeur dat er zo duidelijk een oorzaak wordt gevonden in het weerpatroon boven een gebied. Dat is gelukt door de vogels een zendertje mee te geven, waardoor ze goed te volgen zijn.

De onderzoekers hebben 53 grutto's gevolgd, die in totaal 132 keer hebben geprobeerd om de Sahara over te steken. De passaatwinden boven de woestijn, die bijna altijd uit het noordwesten blazen, zorgen ervoor dat de vogels tegenwind hebben. "Wat we weten, is dat ze op dat stukje de pijp uitgaan, dat we ze kwijtraken", zegt Loonstra. "En we kunnen heel sterk laten zien, dat dat heel erg correleert met de windomstandigheden die ze ervaren tijdens dat moment van de trek."

Skries yn in blomrike greide - Foto: Remco de Vries

Grutto's trekken veel met elkaar op, je zou daarom verwachten dat zij wel leren om met dit weerfenomeen om te gaan. Loonstra: "Dat is inderdaad het hele nieuwsgierige hier aan. Waarom zijn die vogels er niet op aangepast, dat dit gebeurt. Ze zouden extra reserves mee kunnen nemen door zich extra vol te vreten in Afrika of ze zouden een stop kunnen maken."

In de Sahara is dat echter een probleem, omdat er weinig te eten en drinken is. "Maar ze zouden ook hun vertrekmoment anders kunnen timen", zegt Loonstra. Het is onduidelijk waarom de vogels er niet van leren. De kans bestaat dat de sterfte onder de trekvogels in de toekomst groter wordt, want door de klimaatveranderingen wordt het weer eerder ruiger dan rustiger.

Onderzoeker Jelle Loonstra over de vogeltrek van de grutto's

(advertinsje)
(advertinsje)