"Provincie moet vijf ton uittrekken om Fryske Akademy te redden"

04 sep 2019 - 14:35

De provincie moet vijf ton uittrekken om de Fryske Akademy te redden. Dat schrijft de taskforce die door de provincie zelf is ingesteld in haar advies aan de provincie. De Fryske Akademy heeft op dit moment een structureel tekort van 350.000 euro per jaar.

Snel ingrijpen is nodig om de Akademy overeind te houden, zegt ook verantwoordelijk gedeputeerde Avine Fokkens. "Het is bij de Akademy niet vijf voor twaalf, maar twee voor twaalf." Fokkens wil daarom het rapport met daarbij een voorstel van het college van gedeputeerde staten zo gauw mogelijk doorsturen naar provinciale staten."

Lees hier het volledige rapport van de Taskforce Fryske Akademy

Hoeveel de provincie uittrekt voor het redden van de Akademy kon mevrouw Fokkens woensdag nog niet zeggen. "Wij hebben het rapport pas gisteren voor het eerst in het college besproken. We praten er volgende week verder over, maar zullen het zeker geen maanden laten liggen."

Foto: Google Maps

Reorganisatie

De Fryske Akademy maakte op de Akademy-dag van vorig jaar bekend dat het instituut wil reorganiseren. Directeur Willem Smink leverde hiervoor een plan in bij de Provinsje Fryslân en bij de KNAW, de Koninklijke Nederlandse Academie van Wetenschappen. Gedeputeerde Sietske Poepjes, toen nog verantwoordelijk voor de Fryske Akademy, liet vorig jaar al een Gateway-onderzoek uitvoeren naar de situatie van de Fryske Akademy.

Dat rapport is nu ook openbaar gemaakt, samen met het advies van de taskforce. Het Gateway-rapport is ook kritisch over het aansturen van de Fryske Akademy door de Provinsje Fryslân. Volgens Gateway zou dat wel wat 'zakelijker en professioneler' kunnen. Bovendien zou de provincie een volwassen wetenschapsbeleid op poten moeten zetten om van daaruit de Akademy aan te sturen. "Die kritiek moeten we ons zeker aantrekken", zegt gedeputeerde Fokkens daarover. "Van zaken die in het verleden niet goed zijn gegaan moeten we als provincie leren."

De taskforce doet de suggestie om de Fryske Akademy geen KNAW-instituut meer te laten zijn. De geldstroom van het ministerie van onderwijs naar de Akademy via de KNAW zou voortaan beter via de provincie kunnen lopen. De KNAW heeft in het verleden vaker laten weten de Fryske Akademy 'geen logisch onderdeel' van de KNAW te vinden.

Volgens de taskforce kan de Akademy beter verder werken als een instituut dat gelieerd is aan de KNAW. Fokkens wil zich over dit advies nog niet uitlaten. "U zult begrijpen dat ik dat nog moet bespreken met onze partners in dit verhaal, maar ik kom hier zeker zo snel mogelijk op terug."

Avine Fokkens - Foto: Omrop Fryslân

Volgens het Gateway rapport is het belang van een fundamentaal en toegepast wetenschappelijk onderzoek naar de Friese taal, cultuur en geschiedenis dat de Fryske Akademy doet 'onomstreden'. Voor het ontstaan van de problemen van de laatste jaren is niet alleen de Fryske Akademy zelf verantwoordelijk, maar speelde ook de 'niet-zakelijke manier van samenwerken' met de provincie Fryslân een rol.

Gateway vindt het logisch dat de provincie het voortouw neemt bij het in gang zetten van de nodige veranderingen. Waar het gaat om de Fryske Akademy heeft de provincie de rol als 'taalschipper' niet gepakt, zo schrijft Gateway. In kwestie van "gebrek aan leiderschap en lef", zo schrijft Gateway. Daar komt bij dat de afstemming tussen de provincie en de KNAW over het aansturen van de Fryske Akademy ook niet goed loopt.

Meer samenwerking

De taskforce die de provincie adviseert vindt dat de Fryske Akademy veel meer moet samenwerken met instanties zoals hogeschool NHL Stenden, de Campus Fryslân van de Rijksuniversiteit Groningen en Tresoar. De commissie die bestaat uit professor Kees Hengeveld, Annemieke Galema, senator Germ Gerbrandy en Oerol-directeur Siart Smit zou het logisch vinden dat de Fryske Akademy ook onderwijstaken verzorgd bij die andere instituten.

De provincie Fryslân kan daarnaast het onderzoekswerk dat de provincie nu nog in eigen huis doet, beter overhevelen naar de Akademy of een van de andere wetenschappelijke instituten. Voor de bundeling van alle wetenschappelijke activiteiten op het gebied van de Friese taal en cultuur kan de universitaire studie Fries aan de Rijksuniversiteit Groningen het beste verhuizen naar Leeuwarden, zo schrijft de commissie in haar aanbevelingen.

(advertinsje)
(advertinsje)