Iepenloftspul Jorwert: 'Stjer yn it Tsjuster'

24 aug 2019 - 12:15

Het iepenloftspul van Jorwert speelt dit jaar 'Stjer yn it Tsjuster', een melodramatische musical gebaseerd op de film 'Dancer in de Dark' (2000) van de Deense regisseur Lars von Trier. "In economisch goede tijden hebben we behoefte aan verhalen met een zwart randje", zegt regisseur Tjerk Kooistra van iepenloftspul Jorwert.

Door: Froukje Sijtsma (verslag) en Dirk Hofstede (camera)

"Het verhaal gaat over de naar Amerika geëmigreerde Micha. Zij is bijna blind en werkt in de fabriek om geld te verdienen voor een oogoperatie voo rhaar zoon (gespeeld door Hedzer Seffinga), die dezelfde genetische oogziekte heeft als zij. Zij wil niet dat hij even slecht zicht zal hebben als zij", vertelt Kooistra. Maar het noodlot slaat toe. De bevriende huisbaas van Micha steelt haar geld, omdat hij zelf niet genoeg geld heeft om in de behoeften van zijn vrouw te voorzien.

Omdat ze weet dat hij de enige is die van het geld afweet, wil ze verhaal halen bij haar huisbaas. Maar dat loopt volledig uit de hand: als hij haar bedreigt met zijn dienstpistool en zij in een worsteling terechtkomen, schiet zij hem neer en wordt ze opgepakt.

Het stuk is gebaseerd op de film 'Dancer in the Dark' van de Deense regisseur Lars von Trier. In deze melodramatische musicalfilm uit 2000 speelt de IJslandse zangers Björk de hoofdrol, waarin drama en musical elkaar afwisselen.

Micha yn it fabryk oan it wurk - Foto: Omrop Fryslân

Nieuwe werkelijkheid

Zangeres en actrice Anke Boersma werd gevraagd om de rol van Micha te vertolken. "Micha ziet misschien nog maar vijf procent. De mensen en machines om haar heen zijn voor haar schimmen", legt Boersma uit. Toch laat Micha zich niet uit het veld slaan. Ze heeft lieve mensen om zich heen, die haar vaak de hand boven het hoofd houden, zoals haar manager (gespeeld door Jorrit Laverman), die wel ziet dat ze het werk eigenlijk niet meer kan doen.

"Door naar de geluiden in de fabriek te luisteren en ritmes in mijn hoofd te maken, kan ik ontsnappen aan de realiteit en mij even wanen in een mooiere wereld, waar de geluiden echt muziek worden en ik mezelf even hoofdrolspeler van een musical voel."

De geluiden van de fabriek zijn voor mij de muziek. En ik ben de hoofdrolspeler van een musical.

Anke Boersma, speelt de hoofdrol van 'Micha'
Micha as musicalstjer - Foto: Omrop Fryslân

Ik bin in stjer yn it tsjuster
It wyt is ferflein
Of dochs noch net?
Wûnders komm' faak oan de ein

uit: Stjer yn it Tsjuster

Raamvertelling

"Het is altijd zo dat als je van een film toneel wil maken, je een hele theatrale slag moet maken. In een film kun je heel snel sniijden en van scene naar scene gaan. Dus je moet dan kiezen hoe je op de planken het verhaal wilt vertellen. Wij hebben daarom voor een raamvertelling gekozen. De voorstelling begint op het moment dat Micha wordt opgepakt voor een misdaad. Bij het verhoor wordt ze ondervraagd en zo krijgt het publiek het verhaal te zien en daarmee gaan we terug in de tijd. Met flashbacks spelen we met de tijd."

Tijd voor drama

In 2019 zijn er vijftien iepenloftspullen die meedoen aan de Iepenloftspullen van de Gouden Gurbe, de Oscars van de iepenloftspullen. Opvallend is dat verschillende iepenloftspullen dit jaar het drama niet uit de weg gaan. Het iepenloftspul 'Fan mûzen en mannen' eindigt niet goed. Het gaat over twee maten, van wie de een uiteindelijk de andere vermoordt. In It Kollumer Oproer kon het publiek dit jaar genieten van machtsmisbruik, onderdrukking en #MeToo.

Ook in 'Stjer yn it Tsjuster' gebeurt er van alles. De keuze voor een zwart stuk past goed in deze tijd, is Kooistra van overtuigd. "Je zou het zo kunnen zien: als het goed met ons gaat en wij allemaal weer verzuipen in weelde, dan hebben we behoefte aan drama. En precies andersom is dat ook zo: als het slecht met ons gaat, zoals met de crisis van tien jaar geleden, dan heb je behoefte om te lachen en dan zie je meer humor op de planken. Maar nu is het inderdaad zo dat er veel meer tragische stukken worden opgevoerd."

(advertinsje)
(advertinsje)