Landelijke primeur voor Workum: eerste Nederlandse fiets ooit is daar gemaakt

07 jun 2019 - 08:59

De allereerste fiets van Nederland is in 1862 gemaakt in Workum. Dat heeft onderzoek van Anne Popkema uitgewezen. Hij bracht in 2017 een boek uit met Friese sportgedichten en dat leidde hem naar het verhaal van de eerste fiets. In het archief van Tresoar in Leeuwarden heeft Popkema het bewijs gevonden in de Bolswardsche Courant.

Toen het bewijs nog niet gevonden was, maar het vermoeden al wel bestond, reisde Popkema naar het fietsmuseum in Nijmegen. Daar zit de fietshistoricus van Nederland, Gert-Jan Moed. Maar, het leek Moed niet realistisch. "Ik kan me dat niet voorstellen", zei het geweten van de Nederlandse fietshistorie.

Popkema liet het verhaal niet los en zocht in het archief van Tresoar in Leeuwarden toch door naar het bewijs voor zijn vermoedens. Dat vindt hij en dat maakt hem trots: "Als je het voor het eerst met eigen ogen leest, is dat toch een heel mooi moment."

De Boalserter Courant fan 1862 - Foto: Jan Bensliman

Groot voor Fryslân

Het is voor Popkema het beginpunt van nog meer zoekwerk. Hij wil het hele verhaal weten over de smid Driebergen, die de eerste fiets gemaakt heeft in zijn smederij in Workum.

Dat dat in Fryslân gebeurd is, is volgens Popkema wel bijzonder. Helemaal omdat er met name naar het zuiden van het land gekeken wordt, als het om fietshistorie gaat. "Dit is wel groot. Fryslân speelt de eerste viool in het Nederlandse verhaal. Dat verhaal moeten we goed uitdiepen. Het is in elk geval een mooi verhaal."

De eerste fietsgebeurtenissen in Nederland

  • December 1862: Smid Driebergen in Workum maakt de eerste fiets en laat hem zien in de stad.
  • December 1862: Iets verderop bouwt een andere smid, Deinum, ook aan een fiets. Als hij klaar is, rijdt hij hem naar buiten. Beide mannen rijden er mee over het Súd in Workum.
  • Januari/februari 1863: Driebergen en Deinum gaan met hun beide fietsn op en neer naar Koudum. Ze constateren dat het wel twee keer zo snel gaat als lopen.
  • 1863: De eerste fietswedstrijd van Nederland wordt georganiseerd tussen Workum en Bolsward.
Anne Popkema vindt het bewijs in Tresoar in Leeuwarden - Foto: Jan Bensliman

Plannen in Workum

Workumers zijn trots dat hun stad voor deze landelijke primeur heeft gezorgd. Een groepje 'kwartiermakers' is bezig met het bedenken van plannen rond dat historische feit. Leen van Poelje is één van hen. Toen hij het hoorde, kon hij het eerst niet geloven. "Ik dacht: dit kan niet waar zijn, het zal wel ergens anders zijn. Maar als je er mee bezig bent, wordt het verhaal alleen maar mooier. Als Workumers beseffen we nog niet eens heel goed hoe bijzonder het is. We moeten nu uitzoeken dat de kracht is van dit verhaal."

Workumers zijn bezig met het bedenken van de plannen - Foto: Omrop Fryslân

Van Poelje is met een paar stadgenoten bezig om initiatieven te ontwikkelen. Zo willen ze in de smederij De Begine Smidte de fietsen van 1862 nabouwen. Ook willen ze de eerste fietswedstrijd tussen Workum en Bolsward opnieuw organiseren. Er zal ook een boek gemaakt worden en Omrop Fryslân is bezig met een FryslânDOK over dit verhaal. Het kost nog wel wat tijd voordat alle plannen zover zijn. "We moeten aan een tijdsbestek van anderhalf, twee jaar denken, voordat we echt wat concreets hebben. Maar dan hebben we een mooi verhaal", zegt Van Poelje.

Workum kan de 'bakermat' van de eerste fiets in Nederland zijn en laten we dat voorop houden.

Leen van Poelje

Bolsward hoeft zich in elk geval geen zorgen te maken dat Workum de titel van 'Fietshoofdstad van Fryslân' over wil nemen, vertelt Van Poelje. "Bolsward heeft het zo mooi voor elkaar met een Elfstedentocht. Het moet elkaar versterken. Workum kan de 'bakermat'van de eerste fiets in Nederland zijn en laten we dat voorop houden. Dan kunnen we mooi samenwerken met Bolsward om er wat moois van te maken."

(advertinsje)
(advertinsje)