Gerrit Fokkema was een man met een missie

09 maaie 2019 - 19:26

De laatste nog levende gevangene die in de oorlog door het verzet bevrijd werd bij de overval van de Blokhuispoort in Leeuwarden, is overleden. Gerrit Fokkema werd 95 jaar. Tot twee maanden geleden gaf Fokkema nog rondleidingen in de Blokhuispoort. Oud-conservator van het Verzetsmuseum, Hans Groeneweg, kende hem goed: "Vreselijk jammer dat we zijn verhaal nu moeten missen."

In 1944 wordt Fokkema door de Duitsers vastgezet in de Blokhuispoort en op 8 december werd hij door het verzet bevrijd. Fokkemak sprak na de oorlog vaak over wat hem overkomen was. "Ik houd een keer op met vertellen", zei Fokkema eerder. "Mensen moeten weten wat er gebeurd is in de oorlog. Het is een missie van mij geworden." Zo beschrijft Hans Groenweg hem ook: "een man met een missie."

Fokkema was één van de 51 gevangenen in de Blokhuispoort. Hans Groeneweg vertelt dat Gerrit met zijn vader en andere familie in een cel zat opgesloten. "Ze werden verdacht van het verspreiden van illegale krantjes. Ze zaten in afwachting van wat er met hen zou gebeuren. In de oorlog betekende in de gevangenis zitten gewoon dat je je leven niet meer zeker was."

Strengere maatregelen

In de laatste maanden van de oorlog werden de maatregelen van de bezetter steeds strenger. Er was willekeur, chaos en mensen werden al snel doodgeschoten. De kans was groot dat je niet levend uit de gevangenis zou komen. Dat dacht Fokkema ook. "Toen ze werden opgehaald waren ze totaal verbijsterd dat ze niet door de bezetter werden opgehaald om doodgeschoten te worden, maar dat er een verzetsman stond. Dat is overweldigend geweest. Het was een ongelooflijk gevoel voor hem."

Bevrijding

De bevrijding was op 8 december 1944. Het was één van de meest spectaculaire acties van het verzet, omdat het niet vaak voorkwam dat ze mensen uit de gevangenis haalden, zonder dat daar bij geschoten werd. Het had heel anders af kunnen lopen. ""De represailles hadden verschrikkelijk kunnen zijn als er een Duitser was doodgeschoten. Het was oog om oog, tand om tand. Dan waren er waarschijnlijk op een willekeurige plek in Fryslân mensen doodgeschoten", vertelt Groeneweg.

Waarom er helemaal geen represailles van de Duitsers kwamen, daarover lopen de verhalen uiteen.

Verhaal doorgeven

Nu Fokkema er niet meer is, wordt het verhaal toch nog doorgegeven. Daar heeft hij zelf voor gezorgd door zich te laten filmen en zijn verhaal zo vaak te vertellen, zowel in de Blokhuispoort als er buiten. "Het is vreselijk jammer dat wij zijn verhaal nu moeten missen. Er zijn heel veel dingen gebeurd in de oorlog, maar deze actie was bijzonder. Het verhaal blijft, maar de mensen niet meer", besluit Groeneweg.

(advertinsje)
(advertinsje)