Shared space: te gevaarlijk of nog even wennen?

03 maaie 2019 - 17:55

Zogenaamde shared spaces zorgen voor veel onzekerheid bij Friese weggebruikers. Dit blijkt uit een analyse van de meldingen op het meldpunt voor onveilige verkeerssituaties van Omrop Fryslân. De vier meest gemelde situaties zijn allemaal een shared space. Is die shared space, een Friese uitvinding nota bene, wel zo'n goed idee?

Foto: Omrop Fryslân

Twee kruispunten in Damwâld en het Blokhuis- en Stationsplein in Leeuwarden voeren de lijst van meest gemelde situaties aan. Op al deze plekken is sprake van een shared space. De meeste melders stellen dat deze plekken zowel voor fietsers als automobilisten gevaarlijk zijn. De plekken worden omschreven als onoverzichtelijk en onduidelijk door het ontbreken van borden en regels.

Reacties

Een kijker schrijft over het kruispunt Haadwei-Thiedamawei in Damwâld: "Na het verwijderen van de rotonde is het er niet beter op geworden. er wordt veel te hard gereden door auto's, bussen enz. Men weet niet van elkaar wie er voorrang heeft, auto's, fietsers, voetgangers. Soms komen ze van alle kanten..."

Een ander: "Het was een rotonde waar niets gevaarlijks mee aan de hand was. Maar nu is het verschrikkelijk en staat iedereen op elkaar te wachten."

Foto: Omrop Fryslân

Een shared space is een gebied in het verkeer waarbij minder borden en verkeerstekens worden gebruikt. Van de fietser of automobilist wordt verwacht zelf goed in te schatten hoe hij het veiligst een kruispunt over kan steken. De maximumsnelheid ligt laag en oogcontact tussen de verkeersdeelnemers is cruciaal om samen veilig de weg te gebruiken.

Hans Monderman

De shared space is bedacht door Hans Monderman, een Friese verkeersdeskundige die jarenlang bij de gemeente Ooststellingwerf en later bij provincie Fryslân werkte en op talloze plekken in de provincie shared spaces liet inrichten. In Faktor Freed vertelde Monderman in 2006 over zijn filosofie.

Sipke van der Meulen, verkeerskenner en werkzaam bij het Regionaal Orgaan verkeersveiligheid Fryslân (ROF), vertelt dat shared spaces voor twee groepen mensen onveilig kunnen zijn. De eerste groep bestaat uit mensen die slecht zien. Zij kunnen niet goed oogcontact maken met anderen en zijn daardoor onveilig op zo'n kruispunt.

"De tweede groep dénkt vooral dat een shared space onveilig is", vertelt Van der Meulen. Een shared space is vaak nogal een radicale verandering ten opzichte van de oude situatie en mensen vinden het dan moeilijk om daaraan te wennen. Ze vermijden de nieuwe verkeerssituatie bijvoorbeeld liever.

Sipke van der Meulen en Tessa Postma-Witteveen aan het woord

Volgens Van der Meulen bestaat er wel zoiets als een 'educatiegat'. Het concept is redelijk nieuw en burgers weten niet altijd hoe ze met zo'n situatie om moeten gaan. Er wordt nauwelijks les gegeven over hoe je je als automobilist of fietser moet gedragen op zo'n gedeelde verkeersplek.

Educatie

Tessa Postma-Witteveen werkt bij de Stichting Bevordering Verkeerseducatie (SBV) in Drachten. Zij zegt dat er qua educatie nog wel een slag te maken is. De SBV geeft les aan verkeersdeelnemers. Zo gaven ze trainingen aan omwonenden van de toen nieuwe Centrale As en geven ze ook trainingen aan jongeren over veilig verkeer.

Shared spaces zijn soms wel onderdeel van zo'n training maar een aparte lesmethode bestaat niet. Alleen Veilig Verkeer Nederland (VVN) heeft een methode voor basisschoolleerlingen, maar voor de andere doelgroepen is zo'n methode er nog niet. Terwijl nu toch blijkt dat dat wel nuttig kan zijn.

Postma: 'Het is wellicht een goed idee om training te geven als er ergens in Fryslân zo'n nieuwe shared space aangelegd wordt.'

Shared spaces worden als heel veilig gezien. Uit onderzoek blijkt dat er zeer weinig verkeersslachtoffers vallen op zulke plekken. Het lage aantal slachtoffers zou echter ook te wijten kunnen zijn aan het feit dat bepaalde groepen mensen shared spaces liever mijden.

Dantumadiel

De gemeente Dantumadiel, verantwoordelijk voor de twee kruisingen in Damwâld waar zoveel meldingen over binnenkwamen, laat in een reactie weten bezig te zijn met een evaluatie van de shared spaces. Daarom kunnen ze op dit moment geen inhoudelijke reactie geven. De gemeente hoopt voor komende zomer te weten hoe het gaat met de shared spaces in onder andere Damwâld.

Leeuwarden

Hayo van der Meer, adviseur Verkeer en Vervoer bij de gemeente Leeuwarden laat weten blij te zijn met de aandacht die het meldpunt geeft aan de shared spaces in zijn gemeente. Hij wil de meldingen goed bekijken en na het reces met de wethouder afstemmen hoe Leeuwarden hiermee verder gaat.

Meldpunt

Op het meldpunt van Omrop Fryslân zijn ruim 700 meldingen binnengekomen. Het grootste deel van de melders, bijna 45 procent, geeft aan dat de situatie onveilig is voor fietsers. Ruim 30 procent van de meldingen gaat over onveiligheid voor automobilisten.

Kijkers en luisteraars van Omrop Fryslân konden aangeven wat er aan de hand is op de plek waar ze zich onveilig voelden. Te hard rijden werd in 44 procent van de gevallen genoemd, direct gevolgd door gevaarlijke kruispunten en shared spaces.

Mensen die een melding deden, konden hier meerdere opties aanvinken. Na analyse van alle meldingen bleek dus dat in de top tien veel shared spaces voorkwamen.

(advertinsje)
(advertinsje)