Geart de Vries over Pieter Verhoeff: "Pieter kon heel goed Friese emoties overbrengen"

18 apr 2019 - 22:18

Pieter Verhoeff was een Lemster Amsterdammer die altijd terugkomt naar Fryslân. Hij wist de 'Friese emoties' goed over te brengen in zijn films. Dat zegt Geart de Vries van het Historisch Centrum Leeuwarden. In zijn vorige baan, documentairemaker bij Omrop Fryslân, had hij veel contact met de woensdag overleden regisseur.

Eerste avondvullende Friese speelfilm

Geart de Vries; "Pieter Verhoeff maakte met De Dream in 1985 de allereerste avondvullende Friese film. Hij had daarvoor al tal van documentaires gemaakt. Zijn eerdere film over IJje Wykstra 'Het teken van het beest' was Nederlandstalig, maar het speelde zich wel af op het grensgebied tussen Fryslân en Groningen. De film gaat over de man IJje Wykstra die vier politieagenten doodschoot. Met het Fries festival in 1985 werd Pieter Verhoeff binnengehaald om een Friese speelfilm over de Hogerhuis-zaak te maken. Dat werd De Dream. Die film was een groot succes en hij won er Gouden Kalveren mee. Als hij een film over Fryslân maakte, dook hij altijd de geschiedenis in, maar hij wist de emotie ook goed over te brengen. Daar was hij een kanjer in."

Lemster volksjongen

"Pieter groeide op in Lemmer. Hij is een echte Lemster volksjongen. In zijn film De Vuurtoren blikt hij terug op zijn jonge jaren in de jaren '40 en '50 toen hij daar woonde. Veel dingen komen terug die voor die generatie heel herkenbaar is. Zo komt er iemand uit Nederlands-Indië terug. En de emigratie speelt ook een rol. Lemmer was vroeger een hele andere plaats dan nu. Hoe het toen was, weet Pieter prachtig te verbeelden. Dat komt ook door de mooie muziek, speciaal gecomponeerd voor de film door Cees Bijlstra. Later koos Verhoeff ook andere thema's uit Fryslân om te verfilmen, zoals Nynke, over de vrouw van Pieter Jelles Troelstra, Nynke van Hichtum."

"Hij heeft veel films gemaakt over Nederlandse thema's. Hij heeft ook boekverfilmingen gedaan, waar hij succesvol mee was. Maar hij heeft ook veel documentaires gemaakt. Pieter is ook de uitvinder van Jiskefet. Heel veel mensen weten dat niet, maar zo'n rare titel als 'jiskefet' kwam bij hem vandaan. De acteurs van Jiskefet waren zijn maten. Pieter heeft Jiskefet het eerste jaar ook zelf geregisseerd. Op een gegeven moment ging hij over op speelfilms en daar kreeg hij succes mee."

"Pieter kwam altijd terug naar Fryslân"

"Opvallend is dat Pieter altijd terugkwam naar Fryslân. Hij was veel in het Westen. Hij was een echte Amsterdammer geworden, want hij zat in het wereldje van de VPRO, maar kwam altijd terug naar Fryslân. In zijn films maar ook in documentaires. Zo heeft hij documentaires gemaakt over de Friese dichter Tsjêbbe Hettinga, over actrice Dette Glashouwer uit Hindeloopen en over componist Cees Bijlstra. Dat was zijn huiscomponist die vandaag op de dag af plotseling overleed. Ik heb het er wel met Pieter over gehad, maar het was toch een extra emotie, heb ik het idee", vertelt Geart de Vries. "Hij begon ook altijd Fries te praten. In dat Lemsters van hem. Hij kon zich in het Fries het best uiten."

Pieter Verhoeff is ook van groot belang geweest voor Omrop Fryslân. Toen de voorloper van Fryslân Dok opkwam, heeft hij geholpen met adviezen en begeleiding.

Trefwoorden: 
Pieter Verhoeff
(advertinsje)
(advertinsje)