Waar ging het mis met de MSC Zoe? We zochten het uit

09 apr 2019 - 17:55

De controle van overheden op het toepassen van de internationale veiligheidsregels voor de belading van grote containerschepen schiet tekort. Met tot gevolg dat niet goed geladen schepen op zee bij omstandigheden als slecht weer, onverwachte golfslag of andere factoren extra kwetsbaar zijn.

Leestijd van dit artikel is ongeveer 12 minuten.

Foto: Havariekommando

Zo komen tegen de voorschriften in niet altijd alle zware containers onderin het schip terecht. Dat gaat ten koste van de stabiliteit. Ook corresponderen de opgegeven gewichten van de containers regelmatig niet met de werkelijkheid.

Verder is er wereldwijd weinig toezicht van de autoriteiten op het vastzetten van de enorme aantallen containers op deze schepen. De inhoud van de containers wordt alleen globaal geregistreerd; gegevens over de exacte inhoud ontbreken vaak.

Dat blijkt uit onderzoek van Omrop Fryslân en RTV Noord. Met als aanleiding de milieuramp met containerschip MSC Zoe begin januari op de Noordzee. Er slaan 342 containers over boord. Een deel van de inhoud belandt op de Waddeneilanden en de Friese en Groningse kust. De milieuschade is groot.

Journalisten van beide omroepen spraken uitgebreid met wetenschappers, deskundigen, belangenorganisaties, scheepvaartdeskundigen, havenvakbonden, sjorderbedrijven, vissers en bestuurders. Verder zijn Kamerbrieven, moties, notities en rapporten bestudeerd. Ook is data-onderzoek gedaan. Niet alle sprekers willen met naam en toenaam worden genoemd. Dat houdt met name verband met het inmiddels gestarte onderzoek van de Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV) naar de ramp.

De Alibaba's

Het grootschalig containervervoer is de afgelopen jaren gigantisch gegroeid. Met dank aan de Alibaba's, Amazon's en Ikea's van deze wereld.

Het gevolg: steeds maar grotere en grotere schepen met plaats voor meer en meer containers. De concurrentie is moordend. Vijf grote concerns maken de dienst uit. Het containervervoer is al jaren de snelste groeiende sector binnen het vervoer over zee, zo blijkt uit de Review of Maritime Transport 2018 van UNCTAD, onderdeel van de Verenigde Naties.

Foto: RTV Noord

De MSC Zoe is in 2015 opgeleverd. Met plaats voor 19.224 containers. Toen nog - met 396 meter lang en 59 meter breed het grootste containerschip ter wereld. Inmiddels is dat alweer ruim overtroffen.

Bouwkosten

De bouwkosten van MSC Zoe worden op 140 miljoen dollar geschat. Verdien dat maar eens terug. "De marges zijn enorm smal. Tijd is geld in deze sector", weet bestuurder Niek Stam van FNV Haven.

De Mediterranean Shipping Company (MSC) is van de Italiaanse rederijfamilie Aponte. Het concern staat om fiscale reden in Zwitserland geregistreerd. Jaarcijfers van de sector containerschepen worden niet gepubliceerd.

Dat doet het Deense Maersk - de grootste op dit gebied - wel. Daaruit blijkt dat de winst een vrije val maakt. Het concern blijft, alle monsterinvesteringen ten spijt, maar net uit de rode cijfers waar het om het containervervoer gaat.

MSC is de nummer twee in deze branche, gevolgd door het Franse CMA CGM. Uit de jaarcijfers van dat concern blijkt dat het aantal vervoerde containers met een kleine 9 procent is gestegen. De winst daalt zeer stevig van 697 naar 34 miljoen dollar.

De smalle marges nopen de rederijen tot een uiterst kritische blik op de kosten. Op zee valt er niets meer te besparen. Zo zijn de schepen gebonden aan allerlei regels op het gebied van de snelheid en routes.

(advertinsje)
(advertinsje)