Mantelzorg in Fryslân: hoe nu verder?

04 apr 2019 - 21:57

In Fryslân Hjoed kijken wij terug op deze week en naar de toekomst. Roelof Lousma vraagt aan mantelzorgmakelaar Yvonne de Haan, Titia Woudwijk en Ineke Jonker van het projecht 'meitinkers': wat moet er in Fryslân veranderen zodat het gemakkelijker wordt voor de mantelzorger?

Mantelzorgmakelaars, een mantelzorgcoach of meedenkers: in Fryslân is regelhulp voor mantelzorgers in allemaal vormen. Hoe regel ik een huishoudelijke hulp voor mijn vader? Welke zorg valt er binnen en buiten het ziekenfonds? En waar kan ik terecht voor activiteiten zodat mijn moeder niet eenzaam wordt?

Het zijn vragen waar deze mensen mee kunnen helpen. Toch maken lang niet alle mantelzorgers hier gebruik van.

"Als het ware ben ik hun gids en neem ik regeltaken over", zegt mantelzorgmakelaar Yvonne de Haan. "Mantelzorgers zijn verbaasd wanneer we bij hun aan tafel zitten. Ze voelen zich al snel gehoord, gesteund en ontlast. 'Had ik dit jaren geleden maar geweten', zeggen ze dan."

De Haan is een van de zes geregistreerde mantelzorgmakelaars in Fryslân en zelf mantelzorger voor haar ouders. Zij wordt over de hele provincie ingezet om mantelzorgers te helpen met vragen.

Foto: Omrop Fryslân

Onderzoek regeldruk voor mantelzorgers

Gemeenten zijn sinds 2015 verantwoordelijk voor jeugdzorg, werk, inkomen en zorg voor langdurig zieken en ouderen. Het kabinet wil hiermee dat inwoners met problemen terecht kunnen bij een centraal aanspreekpunt. Dit om zo weinig mogelijk regeldruk bij inwoners te hebben.

Volgens onderzoek van het Nationaal Mantelzorgpanel uit augustus 2016 is dat niet goed gelukt. Van de 921 respondenten geeft 90% aan gemiddeld meer dan drie uur per week kwijt te zijn aan administratieve en regeltaken voor hun naasten. Bijna de helft daarvan geeft aan dat het uitvoeren hiervan niet of niet goed lukt en als gevolg hiervan voelt een derde van de mantelzorgers zich zwaar- of overbelast.

Op deze manier hoeven ze niet bij twintig verschillende loketten te zijn. Ze kunnen alles aan mij vragen en ik regel het dan verder.

Ineke Jonker, 'meitinker' gemeente Heerenveen

Nog een stap verder gaan de meedenkers van gemeente Heerenveen. Alle dorpen en wijken van de gemeente hebben een vaste meedenker waar de meeste inwoners terecht kunnen voor alle zorgvragen. "Ik kom bij de mensen thuis en kan zo echt kijken wat ze nodig hebben", zegt meedenker Ineke Jonker.

"Op deze manier hoeven ze niet bij twintig verschillende loketten te zijn. Ze kunnen alles aan mij vragen en ik regel het dan verder." De meedenkers zijn nu al een jaar of vijf bezig en uit onderzoek blijkt dat zo'n 90 procent van de ondervraagde mensen de kwaliteit van de steun heel goed vindt. Ze geven aan zich nu beter te kunnen redden en dat de kwaliteit van hun leven door de steun beter geworden is.

Foto: Omrop Fryslân

Een voorbeeld daarvan is mantelzorger Ellie Bergsma. Zij kent Ineke al acht jaar omdat ze meedenken is van vader en moeder Yme Bergsma en Anne Bergsma-Holtrop. "Mijn vader heeft een openhartoperatie gehad en mijn moeder heeft later tia's gehad. We hadden de steun nodig", zegt Ellie. De zorgtaken en administratie werd zo veel, dat het moeilijk werd om alles goed te regelen. Ineke gaf tips en hielp Ellie bij het regelen van bijvoorbeeld een traplift. Ellie haar vader, Yme Bergsma, vond het mooi om in de tuin te werken, maar kon dat na zijn operatie niet goed meer doen. Ineke heeft vrijwilligers ingeschakeld om hem daarmee te helpen. "Hier had ik nooit over nagedacht, dat dit een mogelijkheid was", zegt Ellie.

Foto: Omrop Fryslân

Een paar maanden nadat haar vader stierf kwam Ineke weer in beeld om Ellie haar moeder bij te staan. "Door het sterven van Yme Bergsma zagen wij dat zij de structuur in haar leven wat kwijtraakte. Ze begon veel te vergeten." Kijk hieronder naar wat Ineke voor de familie Bergsma betekend heeft.

Dat it yn de gemeente Hearrenfean goed regele is mei de regeldruk foar de ynwenners, betsjut net dat it yn de rêst fan de provinsje ek sa giet. Alle gemeentes meie sels witte hoe't se harren soarchbelied opsette, wêrtroch de stipe fersnipperd rekket, mar dêr hat Yvonne de Haan wol in oplossing foar.

"Het zou de ideale situatie zijn als er één lijn komt voor het mantelzorgbeleid. Dat maakt het voor de mantelzorgers veel makkelijker om hulp te zoeken." Daarom vindt ze dat alle gemeenten in elk geval een mantelzorgmakelaar moet hebben.

"We zijn op dit moment met zes, maar dat is lang niet genoeg als je naar de vraag kijkt." Nei skatting fan Yvonne soene der sa'n 15 tûzen mantelsoargers yn oanmerking komme foar har stipe. "Daarnaast moet er meer gecommuniceerd worden dat mantelzorgmakelaars vergoed worden. Ik denk dat je hierdoor meer mantelzorger kan bereiken."

Energie over om gezellige dingen te doen

Volgens meedenker Ineke is het zeer belangrijk dat mantelzorgers hulp zoeken, omdat zij ook de grote, positieve effecten ziet. "Door hulp te vragen heb je energie over om gezellige dingen met elkaar te doen", zegt ze.

"Ik zie weleens dat een mantelzorger op de tenen loopt omdat het veel vraagt om iemand te verzorgen. Het heeft gevolgen voor je eigen gezondheid, maar ook voor de onderlinge band. De tijd om andere dingen te doen is er dan bijna niet meer." Ineke vindt het daarom erg belangrijk dat mantelzorgers hulp zoeken om hun leven beter te maken.

Ben jij mantelzorger? Kijk hier voor een overzicht van alle steun voor mantelzorgers in Fryslân

Eén op de drie Friezen geeft wel eens mantelzorg aan iemand in zijn of haar omgeving. En die zorg wordt steeds zwaarder. Toch durven veel mensen en mantelzorgers niet om hulp te vragen. Daarom komt Omrop Fryslân met de 'Week van de mantelzorg: vraag om hulp'. Vanaf 1 april komen verhalen van allerlei soorten mantelzorgers aan bod en brengen we in beeld wat er aan ondersteuning is voor mantelzorgers in Fryslân. Kijk hier voor meer informatie over de actieweek en een kaart met een overzicht van alle Friese initiatieven voor mantelzorg.

Trefwoorden: 
mantelzorg
(advertinsje)
(advertinsje)