Boek en expositie over Duitse migratie naar Friesland in het verleden

04 apr 2019 - 16:06

In 2019 is er veel aandacht voor migranten die in het verleden van Duitsland naar Friesland trokken. Bekend zijn de zogenaamde 'hannekemaaiers' en 'lapkepoepen,' die hier in het verleden in de hooioogst, veenderijen en als textiel-koopmannen werkten. Nu zijn een boek en een expositie gemaakt.

Het boek van de Fryske Akademy over de Fries-Duitse migratie - Foto: Omrop Fryslân

Veel families in Friesland zijn nakomelingen van veelal arme, Duitse seizoenarbeiders. Zij kwamen eeuwen lang naar onze provincie om in de zomer geld te verdienen. Bekende Friese achternamen zoals Lenes en Steneker komen uit Duitsland. Lenes en Steneker waren ooit Lienesch en Steinker.

Op het hoogtepunt trokken jaarlijks zo'n 30.000 Duitsers naar Nederland om te werken, maar toch lieten ze betrekkelijk weinig sporen na. Exacte aantallen voor Friesland zijn lastig te geven. In 1809 waren er volgens een rapport bijvoorbeeld 622 'vreemde daglooners' in de veenderijen van Weststellingwerf.

Boek over een vergeten groep

Zaterdag 6 april wordt in Hoogeveen een boek gepresenteerd over de migranten van weleer: Migratiegeschiedenis in Noordwest-Duitsland en Noord-Nederland. Redacteuren van de bundel zijn historicus Marijn Molema van de Fryske Akademy en historisch-geograaf Meindert Schroor van de Waddenacademie.

Waardevol is dat het boek al gratis te downloaden is, met dank aan Universiteitsbibliothek Münster. Verschillende Nederlandse en Duitse historici schreven een hoofdstuk over een thema binnen de migratiegeschiedenis.

Voor het eerst zijn bewaard gebleven bronnen en hun vindplaatsen systematisch beschreven, zodat onderzoekers en studenten het boek ook in de praktijk kunnen gebruiken. Vaak lopen mensen tegen het feit aan dat het lastig is om onderzoek te doen over de grens. Deze bundel moet inspiratie bieden om meer onderzoek te doen naar deze 'vergeten groep.'

Expositie in Leeuwarden

Het blijft niet alleen bij een boek. Deze herfst zal het Fries Landbouwmuseum een expositie houden over de hannekemaaiers van toen. Bijzonder is dat de tentoonstelling een samenwerking is met het Emslandmuseum in Lingen (Duitsland). Tot en met 3 februari 2019 was de expositie daar te bezichtigen.

Henk Dijkstra uit Leeuwarden heeft samen met Andreas Eiynck uit Lingen de tentoonstelling vormgegeven. Een van de topstukken is een schat van 400 gouden zilveren munten die door een reizende marskramer rond 1684 in Schapen (Nedersaksen) begraven zijn en die in 1969 is ontdekt.

Meer informatie is te vinden op de website van de Fryske Akademy en de website van de Waddenacademie.

(advertinsje)
(advertinsje)