Nedersaksisch is wel een taal, maar nog geen Fries

11 okt 2018 - 13:54

Het convenant voor de Nedersaksische talen, dat woensdag werd ondertekend, maakt van het Nedersaksisch een volwaardige taal. Maar wat betekent dat in de praktijk? Wat verandert er? En heeft het Nedersaksisch nu dezelfde status als het Fries? Wij zochten het uit.

Foto: Omrop Fryslân, Onno Falkena

Wat verandert er?

Er verandert voorlopig niks, behalve dat we nu kunnen zeggen dat het Nedersaksisch een taal is. Gedeputeerde Poepjes, die uit naam van Fryslân het convenant tekende, noemde het "een begin". Het convenant is bedoeld om het Nedersaksisch te stimuleren. Het Nedersaksisch is net als het Limburgs een erkende regiotaal, maar geen officiële rijkstaal, zoals het Fries.

Fries staat daarmee in een hogere categorie. Het is de officiële tweede taal in Fryslân en Nederland. Andere officiële talen die het Rijk erkent, zijn het Engels en het Papiaments op Bonaire, Sint Eustatius en Saba.

Wat is het verschil?

Omdat het Fries een officiële taal is en Europees wordt erkend als tweede taal van Nederland, mag alles in het Fries. Een goed voorbeeld zijn de plaatsnaam- en straatnaamborden. Mensen mogen zich in het Fries voor de rechter verantwoorden en een volksvertegenwoordiger mag zijn eed in het Fries afleggen. Ook krijgt Fryslân geld van het Rijk voor onder meer Friese educatie.

In het Nedersaksisch mag iemand zich in zijn eigen taal voor de rechter verantwoorden, maar al het andere mag niet. Ook geeft het Rijk geen subsidie om de taal in stand te houden. Wordt het Nedersaksisch ooit een officiële rijkstaal, dan zou het Stellingwerfs in het zuidoosten van Fryslân een derde taal in Fryslân worden.

Hoeveel mensen gebruiken het Nedersaksisch?

Het Nedersaksisch wordt door zo'n vijf miljoen mensen in Nederland gesproken. Van Groningen tot halverwege Gelderland. Er zijn negen hoofddialecten. De federatie van de Nedersaksische Streektaalorganisaties wil graag dat de taal, net als het Fries, een officiële taal van Nederland wordt, maar dat is voor het Rijk niet bespreekbaar.

Het Fries kent ook verschillende dialecten, maar de taal is wel gestandaardiseerd. Dat betekent dat de provincie en de Fryske Akademy woorden en spelling officieel hebben vastgelegd.

Trefwoorden: 
Nedersaksisch convenant
(advertinsje)