Fries slavernijverleden wordt in kaart gebracht

19 sep 2018 - 23:11

Het Friese slavernijverleden wordt de komende tijd in kaart gebracht. Onderzoekers willen kijken welke sporen er te vinden zijn in steden of dorpen. Het kan dan bijvoorbeeld om een plaats- of straatnaam gaan of een standbeeld. Ook wordt er gekeken naar de rol van skûtsjes en Friese ambtenaren, die slaven een achternaam van een dorp in Fryslân gaven.

Foto: Omrop Fryslân, Hayo Bootsma

Harkje nei in bydrage fan ferslachjouwer Hayo Bootsma

Het onderzoek is niet bedoeld om namen te veranderen. Het doel is om te laten zien dat ook Friezen in de slavernij een rol hebben gespeeld. Zo was er een Harlinger: Groenewold, die een plantage had in Suriname. Hij kreeg daar een zoon van een slavin en nam die mee terug naar Harlingen. Toen Groenewold thuiskwam, stierf hij al snel. Zijn zoon groeide op in Fryslân en ging later terug naar Suriname om de plantage draaiende te houden. Dit zijn voorbeelden die de historici graag willen documenteren, zegt onderzoeker Barbara Henkes. "Dit is een mooi voorbeeld. Maar kijk ook naar schilderijen. In het Stadhouderlijk Hof in Leeuwarden hangt een groot schilderij met daarop twee donkere knechten. Ook in Dokkum hangt een soortgelijk schilderij. Dat past bij de tijd van de slavernij."

Foto: Omrop Fryslân, Hayo Bootsma

Plaatsnamen

Een van de onderzoeken richt zich op Friese plaatsnamen. Dit onderzoek wordt door Abel Kooistra geleid. Hij loopt stage bij Tresoar en kwam op het idee door de voetballer Georginio Wijnaldum. "En dan kijk je verder en ontdek je dat er vrij veel mensen een Friese plaatsnaam als achternaam hebben gekregen." Opvallend is dat het met name om kleine dorpen gaat. zegt Kooistra. "En dan vooral in de Zuidwesthoek van Fryslân. Denk aan Piaam, Gaast, Zurich en Wûns. Dat is apart, want je zou juist eerder steden als achternaam verwachten, maar die kom je juist niet tegen."

Skûtsjes

Abel Kooistra onderzoekt ook de rol van skûtsjes in het slavernijverleden. "En dan voornamelijk naar wat er vervoerd werd. Bijvoorbeeld de tabak van de plantages die via Harlingen en Stavoren aan wal kwam en op skûtsjes verder binnen Fryslân werd vervoerd." Kooistra denkt niet dat de skûtsjes die nu aan de SKS meedoen een rol hebben gespeeld. "Die zijn nog niet zo oud."

Doel

Van alle resultaten wordt een gids gemaakt. Die gids moet in 2020 klaar zijn. "Het is wel mooi om een dorp zoals Gaast te kunnen koppelen. Er zit een verhaal achter", aldus Kooistra. De gids moet mensen bewust maken dat ook in onze provincie slavernij aan de orde van de dag was.

(advertinsje)
(advertinsje)