Achter de schermen bij De Stormruiter

05 sep 2018 - 11:55

Jelle de Jong moet één worden met zijn paard. De stal uitmesten, voeren, of er gewoon tien minuten tegenaan liggen. Twaalf maanden is hij al in voorbereiding voor zijn rol als dijkgraaf Hauke Haien. Een man met een sterke eigen wil, die één doel voor ogen heeft: een nieuwe zeedijk aanleggen, land winnen. Zijn vrouw, gespeeld door Annemaaike Bakker, wil het Friese paard op de kaart zetten.

De Stormruiter is gebaseerd op de literaire klassieker Der Schimmelreiter van Theodor Storm. Het gaat over de strijd tegen de natuur, tegen het water en over vooruitgang. Het enige goede verhaal over het ontstaan van ons landschap hier, zegt regisseur Jos Thie. "We kennen vooral het verhaal van het jongetje met zijn vinger in de dijk, maar dat heeft niets te maken met hoe hier het landschap is ontstaan. Een verhaal dat nog steeds actueel is en de vragen stelt, zoals een goed verhaal hoort te doen", zegt de regisseur die volledig rustig is -of lijkt- en blijft in de hectiek van de laatste repetities.

Paarden

Jelle de Jong is drie maanden bij de Fransen van Théâtre du Centaure in opleiding geweest. Uniek, want zoiets doen ze eigenlijk niet. Daar heeft hij veel geleerd. Terwijl hij vertelt wat dat is, zien we dat Camille met een grote Fries gaat liggen. Ze aait hem over het hoofd, fluistert wat en als een eenheid staan ze weer op. Een imponerend gezicht. Die wijze van omgaan met paarden, dat heeft Jelle geleerd. Het volledig één worden.

Het paardrijden is niet zonder gevaar, beseft hij. Maar met zo'n goede voorbereiding worden alle risico's zoveel mogelijk uitgesloten. Hij gaat niet op stap, wel naar de sportschool, drinkt geen alcohol, woont deze periode in Leeuwarden en doet niets anders dan trainen, trainen, trainen. Of het hem is gelukt om 'centaur', half mens, half paard te worden? "Nou, de Fransen hebben me wel gevraagd om straks ook wat met hen te gaan doen, dus dat geeft in elk geval vertrouwen" lacht hij.

Friezen

Jos Thie heeft de nodige ervaring met theater en paarden. De menners van het spektakel 'Abe', over de legendarische voetballer Abe Lenstra, zijn er nu ook. Zo ver gaat de band die hij heeft met de mensen. Zo groot is het vertrouwen dat mensen in hem hebben. Volgens Jelle de Jong doen ze alles voor hem. "Alles wat Jos Thie aanraakt, verandert in goud", zegt hij.

Jelle is zwaar onder de indruk van wat er achter de schermen allemaal gebeurt. Mensen die hun paard beschikbaar stellen, de honderden vrijwilligers, hij heeft eerder in Fryslân gewerkt (De Kameleon, Dokter Deen, Sneekweek) maar nog nooit was het zoals hier. "Daarom is Culturele Hoofdstad ook zo'n succes. Door deze gemeenschap".

Taal

Annemaaike Bakker komt uit Leeuwarden, maar woont en werkt in het Duitse Bremen. Ze pikt het Fries hier zomaar weer op. Zo nu en dan valt er een Duits woord in het interview. Maar ja, het stuk is in het Bildts. Dat vindt ze soms wel lastig. "Ik ben gewend om heit te zeggen, nu moet ik 'hoit' zeggen, dat moet wel wennen."

Jelle de Jong denkt dat het Bildts goed werkt om zijn rol goed neer te kunnen zetten. Hij vindt het een poëtische taal. Ook al bekent hij dat hij wel even moest slikken toen hij hoorde dat het in het Bildts was. Maar Fries zou hij moeilijker hebben gevonden. "Bildts is denk ik ook goed verstaanbaar voor de niet-Friezen die ook komen".

Gebarentaal

Judith Pietersen komt uit Oentsjerk en verstaat het Fries goed. Maar dat heeft ze dan weer niet echt nodig voor haar rol als dove dochter van de dijkgraaf en zijn vrouw. Ze heeft gebarentaal geleerd. "Ja, mijn cv wordt steeds langer", zegt ze stralend. Als meisje heeft ze haar hart gegeven aan de paarden terwijl acteren ook een grote droom van haar was. Die beide komen nu samen in deze 'once in a lifetime' kans.

Ze rijdt dressuur en traint paarden op het hoogste niveau. Met haar eigen paard doet ze mee aan het spektakel. De repetities gaan door. Een kar met een koor komt voorbij. Ook muziek is natuurlijk een groot onderdeel van de Stormruiter. De Wëreldbänd speelt live, dus die moeten er goed op kunnen inspelen als een paard of een hond er net iets langer over doet dan de bedoeling is.

Jos Thie vraagt of de outro wat langer kan. Geen probleem. Het wordt genoteerd. En zo moeten alle overgangen. lijnen en plaats van opkomst samen komen tijdens deze laatste dagen voor de première.

De kans dat je dit nog eens gaat meemaken is niet heel groot. Dus ik probeer elke dag te genieten.

Jelle de Jong, de dijkgraaf in De Stormruiter

Of de hoge verwachtingen allemaal worden waargemaakt, is aan het publiek zelf om te oordelen. Het vertrouwen is groot. Razendsnel raakten de voorstellingen uitverkocht en kwamen er weer nieuwe bij. Honderdduizenden mensen zien straks Jelle op zijn vurige Franse Lusitano schimmelhengst (de dijkgraaf rijdt op een wit paard).

Of dat geen druk geeft? Jelle de Jong heeft er alleen maar zin in. "Heel Friesland en ook alles buiten Friesland is hier mee bezig. Dat is fantastisch om te voelen. Ik heb dit nog nooit zo meegemaakt. De kans dat je dit nog eens gaat meemaken is niet heel groot, dus ik probeer elke dag te genieten."

(advertinsje)
(advertinsje)