Midsimmertwirre als ode aan de vergeten Friese componist Paulus Folkertsma

21 jun 2018 - 07:01

Componist Paulus Folkertsma uit Aldeboarn (1901-1972) was in zijn tijd heel bekend. Hij schreef orgelwerken, liederen voor symfonieorkesten, cantates, operettes en kamermuziek voor uiteenlopende bezettingen. Ook maakte hij muziek op Friese gedichten van bekende dichters. Folkertsma was geen moderne musicus, maar meer een romanticus. Om deze vergeten componist te eren in dit culturele jaar, organiseert het dorp Aldeboarn zaterdag 23 juni het muzikale festival Midsimmertwirre.

Paulus Folkertsma eare mei festival

Verslaggever Froukje Sijtsma

Op verscheidene plekken in Aldeboarn laten Friese musici, zoals Albert Bonnema, Rixt van der Kooij en muziekkorps Concordia, werk van Folkertsma horen. Ook muzikant Wiebe Kaspers, die muziek van Folkertsma tot een 'jazzy' uitvoering heeft bewerkt, gaat optreden. Kapers noemde Folkertsma eerder al 'een componist die beter was dan Beethoven'. Tijd om Folkertsma weer in de spotlights te zetten.

Hûs fan de Folkertsma's - Foto: Omrop Fryslân

Ik heb met Helga Folkertsma in een mooi, oud huis aan het riviertje De Boarn in Aldeboarn afgesproken; het huis waar ze altijd met haar man Paulus en hun vier kinderen heeft gewoond. Zelf woont ze er nog altijd. "Ik was 37 jaar jonger dan mijn man. Ik was zeventien toen wij elkaar leerden kennen. Paulus kwam in mijn vaderland Oostenrijk op bezoek. Mijn zus had na de oorlog tijdelijk bij een gezin in Leeuwarden gewoond om aan te sterken. Folkertsma was daar in de kost. Tijdens zijn bezoek aan Oostenrijk verbleef hij bij ons thuis. De vonk sloeg over. Op mijn achttiende zijn we getrouwd en kwam ik mee naar Fryslân." Het was een gelukkig huwelijk. "Paulus was een rustige en lieve man."

Helga en Paulus Folkertsma - Foto: Omrop Fryslân

Fotoboeken vol oude aandenkens liggen op tafel. Het is alweer 47 jaar geleden dat Paulus Folkertsma overleed, maar zijn vrouw kan nog heel levendig over hem vertellen. Folkertsma was meester op de lagere school in Aldeboarn. "Daar verdiende hij zijn brood mee, maar in zijn hart was hij componist. Hij had altijd muziek in zijn hoofd. Als hij een thema in zijn hoofd had waarvan hij dacht dat móet ik opschrijven, dan deed hij dat. Soms gebeurde dat dan op de achterkant van een sigarendoosje. Altijd in cijfernoten. Later werkte hij dat dan uit. Niet aan de piano, want hij kon de muziek gewoon horen. Van een heel orkest kon hij verbeelden hoe het moest klinken."

Folkertsma wist volgens zijn vrouw wel dat hij als componist goed was. "In zijn tijd was hij bekend, toen werd er regelmatig muziek van hem uitgevoerd. Hij was ook niet een man die zijn muziek echt promootte, daarvoor was hij misschien wel te bescheiden. Mijn man schreef vooral muziek, omdat hij de drang had om te componeren."

Repetysje fan muzykkorps Concordia Aldeboarn - Foto: Omrop Fryslân

Verslaggever Froukje Sijtsma praat met Helga Folkertsma en woont repetitie van korps Concordia bij

Folkertsma maakte muzikale grappen. Dan denk je: speel ik nu een foute noot? Maar dat heeft hij echt zo bedoeld.

Gert van Veldhuizen, dirigent Muziekkorps Concordia Aldeboarn

Het muzikale werk van Paulus Folkertsma staat bekend als zwaar en lastig om te spelen. Een van de muziekstukken die Folkertsma maakte, is een mars. Hij schreef het speciaal voor het 75-jarig bestaan van muziekkorps Concordia uit het dorp. "Dat is destijds nooit uitgevoerd", vertelt dirigent Gert van Veldhuizen. "De toenmalige bezetting vond het toen te lastig." En eerlijk gezegd kan Van Veldhuizen zich dat wel indenken.

De dertig korpsleden van Concordia, die op de tweede repetitie meespelen, moeten nog wel wat puntjes op de i zetten voor de uitvoering van de Midsimmertwirre. Het korps gaat zaterdag op een praam in de Boarn muziek van Folkertsma laten horen. "Er zitten hele onverwachte stukken in zijn muziek. Dat is eigenlijk ook wel heel leuk. Het zijn muzikale grappen, maar daar moet je natuurlijk wel even aan wennen. Bijvoorbeeld akkoorden die je absoluut niet verwacht. Dan denk je: speel ik nu een foute noot? Maar dat heeft Folkertsma echt zo bedoeld."

Jubileummars foar muzykkorps Concordia - Foto: Omrop Fryslân
(advertinsje)