Boek geïnspireerd door Vaatstra-moord

30 apr 2018 - 20:06

Jij bent van mij. Dat zei Jasper S. in de rechtbank over de avond dat hij een van de meest besproken moorden uit de Friese geschiedenis, op Marianne Vaatstra, beging. Met het boek 'Jij ben van mij' probeert schrijver Peter Middendorp een beeld te vormen van hoe een moordenaar ook een huishouding heeft en zelfs vader is. Al gaat het boek niet over Jasper S., maar over de fictieve Tille Storkema, die een tienermeisje verkracht en vermoordt.

In de roman heten de personages anders, maar in alles doet het denken aan de moord op de 16-jarige Marianne Vaatstra uit De Westereen in 1999. "Ik volgde deze zaak al langer", vertelt Peter Middendorp. "Toen deze man werd opgepakt, ben ik naar zijn woning toe gereden om naar het huis te kijken. Ik was zelf net vader geworden van een dochter. Ik zag dat er aandacht aan het huis was besteed en ik realiseerde me heel sterk dat zich daar een gezinsleven had afgespeeld."

De auteur werd erg geraakt door het verhaal. "Wat gebeurt er in iemands hoofd? Daar heb ik mijn verbeelding op losgelaten. Want er is ook vaderliefde, die altijd doorgaat, hoe erbarmelijk de omstandigheden ook zijn. Zijn dochter had bijna de leeftijd van zijn slachtoffer, toen hij werd opgepakt. Dit boek gaat niet over Marianne Vaatstra en over Jasper S., maar die moord was wel de aanleiding."

Een van ons

Een aspect dat Middendorp tot nadenken heeft gezet was het gegeven dat 'de ander' het altijd heeft gedaan. "Ik had zelf als jongetje eens wat stuk gemaakt in het winkelcentrum van Emmen. In de krant stond de volgende dag dat het wellicht jongeren uit de slechtere wijken waren. De ander heeft het altijd gedaan. Dat was toen ook het geval. Iedereen dacht dat 'de ander' het had gedaan, maar uiteindelijk bleek het gewoon 'een van ons', de buurman in het eigen dorp te zijn. Het kwaad zit in ons."

Gezicht geven

Op zijn boek heeft Middendorp inmiddels ook veel kritiek gekregen, omdat hij Jasper S. een menselijk gezicht heeft gegeven. Een man die ook vader en echtgenoot is. "Ik geef de moordenaar geen gezicht. Dat heeft hij zelf al gegeven. Wat ik heb gedaan is achter de gevel te kijken van een moordenaar. Ik wilde weten wat er in iemands hoofd gebeurt. Hoe registreert hij de wereld? In mijn optiek is de literatuur de enige vorm waarin je in iemands hoofd kunt kruipen."

Lagen werkelijkheid

Middendorp heeft nooit met Jasper S. zelf gesproken, al heeft hij wel geprobeerd om contact te leggen. Bij de rechtbankzitting was hij ook niet aanwezig. Hij heeft wel het rechtbankverslag gelezen. "Ik heb voor dit boek veel casestudies bestudeerd, en met behandelaars, geheugendeskundigen en wetenschappers gesproken. Kun je zoiets als een moord verdringen? Is dat überhaupt een optie? En dat blijkt dus geen optie te zijn. Ik hoop met mijn boek dat mensen meer gelaagd naar de werkelijkheid kunnen kijken."

(advertinsje)