Waarom stemde Noord-Nederland massaal tegen de sleepwet?

22 mrt 2018 - 21:44
  • Henk Fernee fan it Fries Sociaal Planbureau

Kijk naar de kaart van Nederland met de uitslag van de sleepwet per gemeente en bijna het volledige Noorden kleurt rood. In Fryslân waren alleen De Fryske Marren, Weststellingwerf, Terschelling en Ameland voor de wet, de andere zestien gemeenten stemden tegen. In Groningen waren zelfs alle gemeenten tegen de sleepwet, die officieel de Wet op de Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten heet. Maar hoe kan dat nou?

Niet overal verkiezingen

"De mensen die gaan stemmen, zijn vaak mensen die tegen de sleepwet of tegen het referendum zijn", zegt Henk Fernee van het Fries Sociaal Planbureau. "In Fryslân waren niet in alle gemeenten verkiezingen. In de gemeenten zonder verkiezingen, lag het opkomstpercentage bij het referendum ook lager." Dat zou in het voordeel zijn van de tegenstem. "Het verklaart voor een deel dat in Noord-Nederland vaker tegen is gestemd."

Maar helemaal verklaren kan Fernee het daarmee ook niet: "Ook in andere Friese gemeenten, waar wel verkiezingen waren, is tegen gestemd. Dus kun je je afvragen: hoe kan dat dan?"

Veiligheid

Een mogelijke verklaring van Fernee: "Wij in Fryslân voelen ons het meest veilig van heel Nederland. Het speelt dus minder hier. Maar in steden zie je ook veel tegenstemmen, terwijl het daar minder veilig is."

Links-rechts

En dus, denkt Fernee, kan het te maken hebben met het verschil tussen de voorkeur van links en rechts: "In de rest van Nederland kleuren veel steden ook rood. Toen de PvdA nog een grote landelijke partij was, zag je hetzelfde beeld: de steden en Noord-Nederland stemden PvdA. Het verschil van toen tussen links en rechts zie je nu terug in het referendum", vertelt Fernee.

(advertinsje)