Opening Culturele Hoofdstad LF2018: "Trots op Leeuwarden"

28 jan 2018 - 10:30
  • Weromsjen op de iepening fan LF2018
  • It forum fan Buro de Vries oer de iepening fan LF2018

De Leeuwarder binnenstad bruiste bij de opening van Leeuwarden-Fryslân 2018, LF2018. Er hing energie, passie en warmte in de koude januarilucht. "It het noait wat weest en sil noait wat wurde" veranderde in "It is wel wat". Het publiek kwam massaal naar de opening in de binnenstad. De drie pleinen stonden stampvol mensen. Ook al regende het en was het waterkoud, de mensen waren erg onder de indruk van de opening en zeiden dat ze er kippenvel van kregen. Het publiek kwam goed in beweging toen in het speciaal voor de opening gecomponeerde muziekstuk, 'It Woanskip' doorklonk. Het stuk ging aansluitend naadloos over in het lied 'Seis oere thús' van Nynke Laverman. Op het moment dat ze opkwam op een Fries paard viel er een warme deken over het Zaailand. Ze zong volgens een man die alle repetities zag de beste versie. Dat in combinatie met de animatie op de drie Oldehoves op de drie pleinen bood een bijzonder schouwspel.

Even na tien uur was de eer aan de Koning en de Koningin om aan het digitale klokkentouw te trekken om zo de klokken te luiden. Het was het officiële begin van het culturele hoofdstadjaar van Leeuwarden. Volgens burgemeester Ferd Crone heeft het koninklijk paar genoten van de opening, van het muziekstuk en vooral ook van de mensen op het plein. Tijdens de ceremonie zette hij zijn paraplu aan de kant om het publiek beter zicht te geven op wat er op het plein gebeurde. En er gebeurde veel. Op alle gebouwen rondom het publiek stonden muziekkorpsen of artiesten te spelen. Het NNO, het Noord Nederlands Orkest, speelde vanaf de bovenste etage van het Fries Museum en het Pasveerkorps speelde de sterren van de hemel boven de archieven van Tresoar.

Drukte op de pleinen, warme voeten voor televisiekijkers

Omdat het zo druk was moest de beveiliging ingrijpen. Mensen die vlak voor het begin van de opening het Zaailand op wilden, werden tegengehouden. Een deel van hen ging naar huis. Na afloop waren er vergelijkbare problemen. Op sommige plekken was het zo druk dat een aantal stegen even werd afgesloten.

De mensen thuis voor de televisie hadden het beter en vooral warmer. Meer dan 800.000 mensen volgden de opening van LF2018 via de live tv-uitzending op NPO1. Op die uitzending kwam veel kritiek, vooral omdat presentator Frits Sissing teveel door de opening heen zat te 'jeuzelen', met "andere zeurpieten". "Spitich, want Ljouwert sels wie moai", schrijft Hanneke de Jong op Twitter. Zangeres Iris Kroes op Twitter: "SJONGEJONGEJONGEJONGEJON dit wás me toch een spektakel. Wat een dag en WAT een sfeer. IK HOU VAN FRYSLAN." Mensen buiten Fryslân vinden het lastig om het lied 'Seis oere thús' van Nynke Laverman te begrijpen. "Wat is daar het idee achter? Moeten Friezen om zes uur thuis zijn?", schrijft de Groninger TV-recensent Job van Schaik in het Dagblad van het Noorden. Hij zag verder vooral "veel promofilmpjes met alle denkbare clichés over Friesland". Cornald Maas vond de opening niet zo Europees. "Heb de stellige indruk dat vooral Friesland wordt gevierd vanavond. Laat staan Nederland, laat staan Europa."

Al met al was het een mooie en waardige openingsceremonie. Tryater heeft alle verwachtingen meer dan waar gemaakt. Het gezelschap heeft laten zien een dergelijk grote productie aan te kunnen. De lat voor het komende jaar ligt hoog. Veel toeschouwers vonden de opening 'fantastisch', 'spectaculair' en kregen er kippenvel van, maar anderen waren veel minder enthousiast. "Staan we hier voor maar één liedje? Ik vind er niet veel aan", zei een oudere man in het publiek.

"Het was een 8, maar geen 10"

Het forum van Buro de Vries heeft op de dag na de officiële opening wel wat opbouwende kritiek op het evenement. "Ik had wel wat meer context, wat meer uitleg willen zien", zegt Marijke Roskam. "Wat willen we eigenlijk bereiken met de culturele hoofdstad? Dat mag je de mensen best vertellen." Tweede Kamerlid Isabelle Diks - oud-wethouder van Leeuwarden - miste 'dynamiek op het plein" in de aanloop na de officiële opening. "Het was wel erg koud. Dan moet je alle mensen die staan te wachten wel wat bieden." Ook Diks had wel wat meer uitleg willen zien en horen, bijvoorbeeld van de Commissaris van de Koning. Oud-gedeputeerde Sjoerd Galema is kritisch over de landelijke tv-uitzending op basis van alle kritische reacties die hij kreeg. "Ik krijg de indruk dat Fryslân zich heel goed aan Fryslân heeft laten zien, maar nog niet zo goed aan de rest van Nederland en Europa. Maar gelukkig hebben we daar nog het hele jaar voor." Het trio onderstreept dat het om opbouwende kritiek op onderdelen gaat, want ze vonden het zelf een "hele bijzondere en zelfs ontroerende avond". "Houd het er maar op dat het een acht was en geen tien", zegt Marijke Roskam.

(advertinsje)