Stoomcursus skûtsjetermen van Gjalt de Jong

01 aug 2017 - 19:24

Bovenwindse ton, kruisrak en bakboord. Heb je geen idee wat dat betekent? Dan is dit artikel echt iets voor jou. Want wat zijn nu eigenlijk de regels bij het skûtsjesilen en wat betekenen al die termen die ons om de oren vliegen bij de skûtsjeverslagen? Wij gaan in de leer bij ons eigen skûtsjekenner Gjalt de Jong.

Bovenwindse ton

''De bovenwindse ton ligt altijd in de wind in verhouding tot de start. Het is ook de eerste ton waar de skûtsjes na de start als eerste heen moeten. Hoor je het startschot? Dan gaan de skûtsjes dus zo snel mogelijk naar de bovenwindse ton. De route die de skûtsjes varen, varen zij meerdere keren dus zij komen ook meerdere keren langs de bovenwindse ton. En altijd tegen de wind in dus!''

Bakboord en stuurboord

''Tsja hier zit een van de belangrijkste regels aan vast. Bakboord is de linkerkant en stuurboord is de rechterkant van het schip. Je kunt het onthouden doordat er een extra R (van rechts) in stuuRboord zit. De regel die hier aan vasthangt is de volgende: het skûtsje dat het zeil over bakboord heeft, de linkerkant dus, heeft altijd voorrang en het recht om door te varen. Komt er dus een skûtsje aan met het zeil over stuurboord, dan moet die uitwijken.''

Voor de wind, in de wind, halve wind

''Dit is uiteraard te voelen, maar je kunt het ook erg goed aan de skûtsjes zien. Komt de wind van achteren, dan heeft het skûtsje voor de wind, het zeil staat dan bijna dwars op het skûtsje. Bij in de wind moet het skûtsje laveren, oftewel zigzaggend over het wedstrijdwater. Het zeil ligt dan bijna in de lengte van het schip. En dan is het bij halve wind bijna wel te raden, dat zit er ongeveer tussenin.''

Grootzeil en de fok

''Het grootzeil is het achterste zeil en tegelijk ook het grootste. De fok is het voorste zeil en die is dus wat kleiner. De zeilen worden bediend met de schoot, een voor het grootzeil en een voor de fok. De schotenman is verantwoordelijk voor het grootzeil en de fokkenman is verantwoordelijk voor de fok. Zo simpel is het!''

Kruisrak, voorwindse rak en halfwindse rak

''Ja dit roepen wij erg vaak! Eerst is het goed om te weten dat een rak een afstand betekent. Bij het voorwindse rak heeft het skûtsje eigenlijk gewoon voor de wind. Het skûtsje kan dan vaak in een rechte lijn naar de ton. Bij het halfwindse rak moeten de skûtsjes half aan de wind zeilen. En dan nog het kruisrak! Ook al zo'n term die wij erg vaak roepen. Het kruisrak is het stuk waar de skûtsjes naar de bovenwindse ton zeilen. Zij moeten dan tegen de wind in zeilen en laveren. Dus het rak, de afstand, waar de skûtsjes kruisjes zeilen.''

Het skûtsjesilen is vanaf zaterdag 5 augustus te volgen bij Omrop Fryslân op radio, televisie en internet. Ook is de volledige wedstrijd te volgen via de nieuwe livestream van Omrop Fryslân, een live kanaal zonder nieuws en muziek er tussendoor. Verder heeft Omrop Fryslân dit jaar het Skûtsjekafee en iedere avond een extra lange samenvatting op televisie. Alles over het skûtsjesilen is te vinden op omropfryslan.nl/skutsjesilen

(advertinsje)