Ruilverkaveling na eeuw afgesloten in Fryslân

14 jul 2017 - 15:58

De allerlaatste ruilverkaveling is vrijdag in Fryslân afgesloten. 'Baarderadeel' is het slotstuk van een serie van ruim vijftig grote projecten die in de afgelopen eeuw in Fryslân zijn uitgevoerd. In totaal zijn er verkavelingen geweest over ruim 277.000 hectare in de provincie. 'Baarderadeel' was in het buitengebied van de gemeenten Littenseradiel, Menameradiel en Leeuwarden. De voorbereidingen begonnen in 1980 en in 1996 begon de uitvoering.

Primeur

De eerste Friese ruilverkaveling werd in 1916 afgesloten. Het was tegelijk ook de eerste Nederlandse ruilverkaveling. Het ging om de 'Ballumer Mieden' op Ameland. De boer had voor de ruilverkaveling 12 hectare grond, verdeeld over 269 stukjes land. Na afloop had hij net zoveel land, maar dan verdeeld over vijf percelen. In Rottevalle werd in de jaren 1953-1956 een experiment gedaan, waar dertig boerenfamilies aan meededen, wat later op vele plekken werd gevolgd.

Opruimen

In de eerste plaats was het met name bedoeld om de boeren het werken makkelijker te maken, maar later werden landbouwgebieden helemaal opnieuw ingericht. Vooral de kleigebieden en het zuidwesten van Fryslân hadden een oude verkavelingsstructuur. Voor boeren is het lastig om met een moderne tractor op al die kleine stukken land te werken. Na de Tweede Wereldoorlog moest de landbouw rationeel worden opgezet en dat betekende schaalvergroting. Ruilverkaveling was daar geschikt voor. De losse stukken land van boeren werden samengevoegd tot aaneensluitende blokken. Daardoor werden veel oudere landschappelijke elementen zoals sloten, houtwallen en oude paden, opgeruimd. Ruilverkaveling heeft het aanzien van het Friese landschap in de afgelopen tientallen jaren dus veranderd.

Natuurbeheer

In 1924 kwam de eerste ruilverkavelingswet tot stand en konden boeren worden gedwongen om mee te werken. Bij de Landinrichtingswet uit 1985 kwam het zwaartepunt te liggen bij natuurbeheer. En dan niet alleen natuurbehoud, maar ook het maken van nieuwe natuur.

(advertinsje)