"Onderduiker at stoofperen met de bezetter"

06 jul 2017 - 19:55
  • Otto Kuipers fan Tresoar oer de dûkkaarten

Wat zijn de verhalen achter de duizenden onderduikers die in de Tweede Wereldoorlog in het geheim onderdak kregen bij Friese gezinnen? Otto Kuipers van Tresoar verzamelt die verhalen op de website Ondergedoken in Fryslân. Hij doet dat aan de hand van zogenaamde duikkaarten. "Duikkaarten zijn registratiekaarten, die met name na de oorlog door de 'Landelijke Organisatie voor hulp aan Onderduikers' (LO) opgemaakt werden. Dat gaf niet alleen informatie over de plaatsen in Fryslân waar mensen ondergedoken zaten, maar het had ook een praktisch doel, omdat de distributie van bonnen voor eten na de oorlog nog gewoon doorging."

Verhalen van onderduikadressen

Vaak komen er korte reacties bij de duikkaarten, die dan meteen online komen. "Van onderduikers of het gastgezin zelf, maar vaak ook van de kinderen of kleinkinderen." Soms krijgt Tresoar ook langere verhalen toegestuurd. "Wij kunnen natuurlijk niet alles controlen op feiten, maar bij langere anekdotes controleren we eerst wel op contradicties. Sommige dingen kunnen bijvoorbeeld niet gebeurd zijn op bepaalde momenten in de oorlog. Dan halen mensen dingen dor elkaar, maar meesten komen we daar wel uit." 

Kuipers krijgt vaak serieuze verhalen onder ogen, maar er zijn ook anekdotes waar je toch ook wel om kan lachen. "Zo kregen we het verhaal van een onderduikadres op het Gouverneursplein in Leeuwarden. De familie daar had een onderduiker. Ze waren stoofperen aan het eten en boden ook voorbijkomende Duitsers een hapje aan. 's Avonds na het eten deden ze nog een spelletje toen de onderduiker naar beneden kwam. Hij had door dat de sfeer wel gemoedelijk was en ging er gewoon bij zitten. Toen de Duitsers weggingen, vroeg de gastheer of ze zijn huis nog wilden controleren op onderduikers, maar dat hoefde niet."

(advertinsje)