Postuum eerbetoon voor Amelander kardinaal De Jong in kerk

03 jul 2017 - 14:00
  • Postúm earbetoan foar Amelanner kardinaal De Jong yn tsjerke
  • Pastoar Henk Nota

Kardinaal Johannes de Jong (1885-1955) van Ameland krijgt ruim 60 jaar na zijn dood een eerbetoon in de heropgebouwde Sint Clemenskerk in Nes. Vier jaar geleden brandde de kerk voor het grootste gedeelte uit. Ook alle glas-in-lood ramen gingen verloren. Voor de katholieke gemeenschap een mooie en emotionele manier om het verhaal van de op Ameland geboren kardinaal te vertellen, die in de Tweede Wereldoorlog in verzet kwam tegen de bezetters. Het ontwerp van het raam komt van kunstschilder Randolph Algera uit Heerenveen.

Verzetsbrief

Pastoor Henk Nota van de Sint Clemenskerk is blij dat het raam er nu in zit. Eerder zat er een raam in dat de kardinaal had gekregen bij zijn 40-jarige priesterschap. ''Dat een klein eiland als Ameland een kardinaal heeft geleverd is natuurlijk al zeer bijzonder'', vertelt Nota. ''Daarnaast heeft kardinaal De Jong ook een hele belangrijke rol gespeeld in de Tweede Wereldoorlog.'' In samenwerking met onder andere koningin Wilhelmina deed hij de oproep aan alle hoofdredacteuren van nieuwsbladen om niet trouw te zijn aan de Duitsers en de NSB-ers en niet voor hen te publiceren. ''In het raam staat de kardinaal daarom afgebeeld met de verzetsbrief met de tekst: 'Non pussumes non loqui', oftewel: 'Wij mogen niet langer zwijgen'.

Domtoren en San Clemente 

Op de achtergrond in het kardinaalsraam staat de Domtoren van Utrecht als verwijzing naar de Nederlandse bisschopsstad. Ook is de apsis uit de San Clemente in Rome te zien. De Jong was kardinaal van zijn kerk. Aan zijn voeten staat het Lam Gods afgebeeld met daaronder de wapenspreuk 'Domini mihi Adjutor', oftewel 'De Heer is mijn helper'.

Peter en Paulus

Het glas-in-lood raam, links van het kardinaalsraam, verwijst naar Rome en de Sint Pieter. ''Petrus is te zien, zittend op een steen, als rots in de branding. De sleutels in zijn hand verwijzen naar de sleutels van de hemel.'' In het rechterraam zit Paulus op een stapel boeken. ''Het staat symbool voor de vier boeken over de kerkgeschiedenis die kardinaal De Jong schreef'', legt pastoor Nota uit. ''In datzelfde raam zie je ook het vredeskruis, net als dat ook in de Vredeskapel van Utrecht terug te vinden is.''

Water

Onder de drie ramen stroomt water. ''Het water van de Tiber, de rivier de Rijn en het water van de Waddenzee stromen in elkaar over.'' Als lokale verwijzing straalt de vuurtoren van Ameland zijn licht over kardinaal De Jong. ''Het licht als baken in stormachtige tijden, zoals De Jong het baken was in oorlogstijd.''

Verwijzing naar pater Titus Brandsma

De verzetsbrief van kardinaal De Jong komt ook terug in een ander raam in de kerk waar pater Titus Brandsma in staat afgebeeld. De inhoud van die verzetsbrief moest Brandsma uiteindelijk met de dood bekopen in concentratiekamp Dachau.

Laudato Si

De komende maanden worden nog meer ramen geplaatst in de Sint Celemenskerk op Ameland. Zo zullen de ramen in de zijkapellen van de katholieke kerk opgehangen worden aan het kerkelijke thema 'Laudato Si', gebaseerd op het pauselijk document van paus Franciscus uit 2015 dat mensen oproept om met zorg om te gaan met de aarde.

(advertinsje)