Oud-Dutchbatter Dijkema: "Dezelfde machteloosheid als toen"

27 jun 2017 - 21:33
  • Wim Dijkema

Dit is dezelfde machteloosheid als die wij toen voelden. Dat zegt oud-Dutchbatter Wim Dijkema, eerder uit Wolvega, over het oordeel van het gerechtshof in Den Haag over de val van Srebrenica in 1995. De Nederlandse staat is deels aansprakelijk voor de dood van moslimmannen, zo oordeelde de rechter. Bij de massa-executie hebben Servische soldaten duizenden mannen en jongens om het leven gebracht. De Friese oud-Dutchbatter Dijkema moest de vluchtelingen beschermen.

Uitbraak uit enclave

Het vonnis bestaat uit twee delen. Volgens het ene deel zouden de Dutchbatters verantwoordelijk zijn geweest voor alle 8373 doden. Dat heeft de rechter afgewezen. Toewijzing kon Dijkema zich niet voorstellen, want het gros van de gedoden is op de nacht van 11 op 12 juli de enclave uitgebroken om naar Tuzla te lopen. Onderweg daarheen zijn ze op grote schaal gevangen genomen en later geëxecuteerd. Die zijn niet bij ons geweest, zegt Dijkema. Hoe ze dat op onze schouders wilden leggen, begreep ik al niet en de rechter is het daarmee eens.

Dunne soep

Wat die andere ruim driehonderd mensen betreft (321 of 350) die bij ons op de compound zaten, is een andere verhaal, zegt Dijkema. Dat zij uiteindelijk zijn overgedragen aan de Serven heeft een dringende reden. De omstandigheden waren barslecht. Wij hebben een keer een heel dunne soep kunnen maken van al het eten dat wij nog hadden. Wij hadden ook nog veel te weinig water. Bijna elk van de vijfduizend mensen in de hal heeft een kopje soep gehad. En dat was het. Ze hadden toen al een paar dagen zonder eten en drinken gezeten. En de rest zou dan de volgende dagen zonder eten en drinken zitten.

Gevaar voor ziekten

Onze dokters hadden Karremans al een paar keer gewaarschuwt voor het uitbreken van besmettelijke ziekten. De omstandigheden in de hal waren verschrikkelijk, met geen pen te beschrijven. De vijfduizend man in de hal zaten dicht opelkaar. Ze lieten de ontlasting lopen omdat ze niet naar de mobiele toiletten durfden omdat ze dan het gevaar liepen in het schotsveld van de Serven te lopen.

Registratie

De omstandigheden in de hal waren verschrikkelijk. Blijkbaar heeft majoor Franken toch het gevoel gehad dat er zekerheid moest komen, dat deze mensen, ook de mannen, niets overkomt. Hij is met een aantal mannen de hal ingegaan met lijsten. Ze hebben 242 mannen gevraagd om hun identiteit. Van de 242 hebben 239 mannen hun identiteit ook echt bekendgemaakt. Die namen zijn gefaxt naar Den haag, New York en andere plaatsen. Ter preventie. Zoiets doet Amnestie International ook. Als de identiteit bekend, werkt dit meestal preventief. En omdat wij ervan uitgingen dat de hele wereld meekeek. Later bleek dat de hele wereld de andere kant opkeek. Daar hebben wij nooit rekening mee gehouden.

Groot onrecht

Dijkema hoopt dat er nog een beroep tegen de uitspraak mogelijk is. Misschien kan het Europees Hof voor de rechten van de mens daar een rol in spelen. Hij ervaart het als een groot onrecht dat hen is aangedaan. Dezelfde machteloosheid die wij toen voelden, voelen ik nu weer. In feite kun je er niets meer aan doen, en dat steekt.

Trefwoorden: 
Dutchbat Wim Dijkema
(advertinsje)