Carnaval in Fryslân: waar en hoe?

23 feb 2017 - 10:47

In het zuiden van het land begint komend weekend het katholieke feest carnaval. Het hele zuiden ligt van 25 tot en met 28 februari stil. ook in Fryslân wordt op diverse plaatsen carnaval gevierd, maar in Fryslân is het het minst populair van het land. De verschillen tussen het Friese en het Brabantse carnaval zijn groot.

"Tijdens carnaval in Brabant ligt alles stil. Scholen zijn dicht en het hele dorp viert feest. In Friesland vieren maar een aantal dorpen carnaval”, zegt Jelle van Wijk uit Franeker. Hij woont sinds zijn vijfde in Fryslân. Daarvoor woonde hij in Den Bosch. “Overal in het zuiden worden activiteiten georganiseerd zoals een optocht en een carnavalsconcert. In Friesland is dat niet zo, daar ga je niet verkleed naar de kroeg.”

Een katholiek feest

Carnaval komt van de Italiaanse term 'carne levare'. Dat betekent het 'op waarde schatten en wegnemen van vlees'. Vanouds is carnaval een eetfeest, omdat het de laatste mogelijkheid was om te eten voor de vastentijd die daarna kwam. Ook was het de gewoonte om bij het carnavalsfeest de belangrijkste mensen, die het voor het zeggen hadden, de gek aan te steken met maskers en vermommingen. Nog steeds verkleden mensen zich met carnaval.

Dat carnaval in Fryslân niet populair is, heeft volgens Jelle niets te maken met het feit dat het een katholiek feest is. “Het zit gewoon niet in het cultuurtje van de Fries. Net als Groningers en mensen uit Drenthe overigens. Het wordt in Noord-Brabant zó massaal gevierd. Er zijn in de regio van Den Bosch alleen al zestig optochten. In de gehele provincie Friesland nog geen tien.”

Carnaval in Fryslân

In Fryslân wordt op een aantal plaatsen carnaval gevierd. Deze dorpen zijn van oorsprong katholiek. Hieronder staat een overzicht met de plaatsen waar carnaval wordt gevierd.

Ook dit jaar wordt het feest in onze provincie gevierd. Hieronder staan de data van de optochten van de verenigingen:

Sneek (Drabbelterp): zaterdag 25 februari 
Steggerda (Steggerda): zaterdag 25 februari
Bakhuizen (Bokkedam): datum volgt
Blauwhuis (Fyfkesryk): zondag 26 februari
Tijnje (Pipegaelsgea): zaterdag 25 februari

Bij zo’n optocht rijden versierde wagens door de straten. Voor Prins Carnaval is dit elk jaar een mooi moment.

Prins Carnaval

Bij carnaval hoort natuurlijk ook een Prins. In Sneek is dat Hendrik Feenstra, oftewel: Prins Hendrik II

"Ik zeg altijd maar: het is je eigen feestje. Wij vieren carnaval ook niet alleen in Fryslân, maar we gaan ook vaak naar andere steden toe. Zo zijn we vorig jaar in Zwolle en Nijmegen geweest. Dit jaar gaan we ook naar Maastricht en Breda. Het is schitterend om Prins te zijn.

"We bestaan 44 jaar. Dat hebben wij groots gevierd met 36 andere verenigingen uit het hele land. Ook daarbij is iemand nodig die de hoofdrol heeft en dat is Prins Carnaval. Je bent eigenlijk een soort burgemeester van het carnaval. Er worden speciale dingen voor je georganiseerd, zoals bij optochten. Eigenlijk moet je als Prins Carnaval de vereniging promoten.

Maar hoe wordt je nu Prins Carnaval?

"Bij ons heb je het Vorstendom, dat zijn oud-prinsen, die bijelkaar in conclaaf gaan. Daaruit komen namen. Wanneer iedereen instemt met een bepaalde naam, dan wordt hij gevraagd. Tot de Prins 'ja' zegt, is het geheim wie het Vorstendom heeft gevraagd. Je bent ook maar een jaar Prins. Onze eerst Prins is drie keer Prins geweest, maar dat was zo omdat er toen nog niet genoeg mensen meededen met onze vereniging. Voor mij is het een hele grote eer om Prins Carnaval te zijn. Na deze carnavalseditie moet ik aftreden. Dat gebeurt de 11e van de 11e, 11 november dus. Dat heet bij ons de 'abdicatie'. Tussen carnaval en de tijd dat ik aftreed, ben ik Aspirant-Vorst. Op 11 november blijkt pas of ik mijn werk goed heb gedaan. Als dat zo is, kom ik ook bij het Vorstendom, maar ik moet mij eerst wel bewijzen."

Maar... wat is er zo leuk aan carnaval?

"Carnaval is eigenlijk feestvieren met zijn allen. Dat is echt carnaval. Kun je lekker jezelf zijn. Maar carnaval is ook een feest voor elkaar. De vrijdag voor carnaval gaan wij naar bejaardentehuizen. De mensen hebben er altijd zin in dat we komen. We doen de polonaise in het tehuis en reiken prijzen uit. We maken een feestje met onszelf, maar ook met elkaar. En als je daar voor openstaat, is het hartstikke leuk."

Trefwoorden: 
Carnaval
(advertinsje)