Taalplan Frysk 2030 moet het Fries structureel plek geven in het onderwijs

13 sep 2021 - 12:59

"Het wordt een monsterklus", zegt lector Meertaligheid Albert Walsweer over het project Taalplan Frysk 2030. Met dat project wil de provincie Fryslân het Fries eindelijk een goede en structurele plaats in het onderwijs geven.

Foto: Omrop Fryslân, Arjen Visser

De ambities zijn groot. "Het Taalplan Frysk 2030 is het spoorboekje dat wij als provincie met de scholen gebruiken om ervoor te zorgen dat alle kinderen in 2030 goed Fries onderwijs krijgen", legt de verantwoordelijke gedeputeerde Sietske Poepjes (CDA) uit.

De provincie werkt hierbij samen met acht organisaties die zich inzetten voor het onderwijs of de Friese taal. Samen moeten ze ervoor zorgen dat het Fries een structurele plaats krijgt in het onderwijs.

In een serie van vier delen belicht Omrop Fryslân deze week de stand van zaken in het Friese taalonderwijs. Dit is het eerste deel. Het tweede, derde en vierde deel zijn vanaf dinsdag 14, woensdag 15 en donderdag 16 september te vinden op onze website en app.

In 2014 kreeg te provincie de bevoegdheid over het Fries, maar toen was niet echt duidelijk wat scholen al aan de Friese taal deden. De provincie liet daar onderzoeken naar doen en de resultaten werden in 2018 gepubliceerd in het rapport 'It is mei sizzen net te dwaan'.

Alle scholen kregen toen een zogenaamd taalprofiel toegekend. Als scholen aan alle kerndoelen voldoen, krijgen ze een A-profiel. Halen ze één van de doelen niet, dan krijgen ze een B-profiel, en zo gaat dat door tot een profiel F en G voor de Waddeneilanden en Weststellingwerf.

In 2018 had nog maar 31,7 procent van de basisscholen en 39,4 procent van de scholen voor het voortgezet onderwijs een A-profiel, terwijl dit in 2030 100 procent moet zijn.

Kijk hieronder wat het taalprofiel is van de scholen bij jou in de buurt:

Onderzoeker en lector bij het Lectoraat Meertaligheid, Albert Walsweer, spreekt dan ook van een 'monsterklus'. Volgens hem is er weerstand bij sommige scholen.

Bovendien zijn er ook praktische bezwaren. Sommige leraren spreken niet eens Fries en kinderen met een andere taalachtergrond moeten eerst het Nederlands maar eens beheersen, vinden veel schoolbesturen.

Gedeputeerde Poepjes is er echter van overtuigd dat de ambitie van de provincie te halen valt: "Er zijn veel misverstanden dat kinderen het Fries op een bepaald niveau moeten beheersen, maar daar gaat de ambitie niet over. De kerndoelen moeten alleen gehaald worden op het gebied van het lesaanbod."

Ruim 23 miljoen voor het verbeteren van Fries onderwijs

Iedere vier jaar wordt het niveau van het Fries op scholen opnieuw vastgesteld. Aan alle scholen wordt een zogenaamde 'skoalstiper' gekoppeld.

Zo'n skoalstiper kan scholen adviseren op het gebied van Fries onderwijs. Zo kan een skoalstiper meedenken over de invulling van de les Fries en kan hij of zij lesmaterialen voorstellen.

De provincie investeert bovendien met miljoenen om het Fries onderwijs te verbeteren. Zo trekt de provincie de komende vier jaar dik 23 miljoen uit voor zaken die met het Fries in het onderwijs te maken hebben. Hieronder een overzicht van waar dat geld belandt.

Omrop Fryslân is een van de partners in het Taalplan Frysk 2030. Zo maakt Omrop Fryslân Tsjil (het voormalige SkoalTV) de Tjits Floch. Elke dag is het leven van Tjits en haar gezin te volgen op YouTube en in de Tsjil-app.

(Advertentie)
(Advertentie)