Onderzoek naar roofdieren levert honderdduizenden foto's op

05 jul 2021 - 22:56

Onderzoekers van de Rijksuniversiteit Groningen hebben dit voorjaar honderdduizenden foto's verzameld in Súdwest-Fryslân met wildcamera's die reageren op beweging. Het zijn er zoveel dat speciale software met algoritmes nodig is om zicht te krijgen op wat het nu precies heeft opgeleverd. Het onderzoek richt zich op roofdieren.

Van de 120 wildcamera's zijn er zestig bij weidevogelnesten geplaatst, maar ook zestig op dammen. Daar komen niet alleen roofdieren voorbij, maar ook potentiële prooien, zoals hazen.

Daarmee hopen de onderzoekers een completer beeld te krijgen, zegt Rienk Fokkema van de Rijksuniversiteit Groningen. "Dan kunnen we de vergelijking maken: wat is er normaal gesproken aan predatoren aanwezig in het landschap en wat zie je uiteindelijk terug bij de nesten?"

Roofdieren onderzoek levert honderdduizenden foto's op

Een voorbeeld: "Je hebt plekken waar je wel dassen ziet, maar je ziet ze dan helemaal niet terug bij de nesten."

Maar de camera's laten dus ook andere dieren zien, zoals muizen en hazen. Die worden gegeten door roofdieren. Als daar veel van zijn, of juist weinig, kan dat invloed hebben op hoeveel roofdieren er zijn en wat ze precies eten. Naar die relatie zijn de onderzoekers ook heel benieuwd.

Nog geen conclusies, eerst meer onderzoek

Het is de eerste keer dat dit onderzoek hier zo gedaan wordt en dat betekent dat er nu nog niet veel conclusies uit de beelden kunnen worden getrokken.

Fokkema: "Pas als we blijven meten op dezelfde manier in de toekomstige jaren, dan kunnen we echt gaan vergelijken tussen jaren, maar ook tussen gebieden."

Dan kunnen de onderzoekers een gevoel krijgen van wat er gebeurt als het aantal muizen verandert. "Verandert dat iets aan het aantal predatoren dat we op de camera's zien? Zien we bijvoorbeeld ook verschillen in het soort predatoren tussen de types landschappen?"

Een van de wildcamera's op een dam - Foto: Omrop Fryslân, Remco de Vries

Zo na het eerste voorjaar waarin dit onderzoek loopt, komen er al bijzondere waarnemingen naar boven, ziet Fokkema. "Eén belangrijk ding is wel dat de dassen veel wijd verspreider zijn in het studiegebied dan we dachten. We zien ze wel in het zuiden van het studiegebied, maar ook veel meer richting Workum."

Dus in plaats van dat het echt traditionele bosdieren zijn, lijken ze zich echt gevestigd te hebben in het weidelandschap.

"Verder hebben we ook de wasbeerhond op de camera's gezien op twee plekken. En één keer ook bij een nest. Die lijkt toch ook op te rukken in Fryslân. En een andere die heel leuk is, is de otter. Die hebben we op drie plekken gezien. In het jaar van de otter is dat toch wel weer leuk!"

Ansjovis

Wat ook opvalt is dat een behoorlijk aantal katten niet "in de mand" gehouden wordt, waar dit voorjaar wel om werd gevraagd middels een campagne.

Een kat stond er wel heel opvallend op in een speciale struikroversval, waarbij gewerkt werd met een blikje ansjovis waar een gaatje in werd gemaakt. De tandafdrukken stonden in het blikje.

Een kat probeert een blikje ansjovis te openen in een zogeheten struikroverscamera - Foto: Rienk Fokkema

De onderzoekers moeten nu met alle foto's aan de slag. En dat zijn er veel. Op sommige foto's staat ook alleen maar riet of gras, dat door de wind heen en weer ging, waarna de camera automatisch een foto maakte.

De computer moet leren

Een computer met algoritmes moet nu helpen bij het maken van een selectie, legt Fokkema uit: "Dat is een systeem van kunstmatige intelligentie. Eigenlijk houdt dat in dat computers zelf leren: dit is deze predator."

De computer moet dus trainen en leren: "Wat is een marter, een vos of een das. Dan kan zo'n computersysteem ons helpen om te zeggen wat de interessante beelden zijn, waar de predatoren op staan of waar hazen en reeën op staan."

Als de computer er zelf niet uit komt, kan die ook aangeven waar de onderzoekers nog naar moeten kijken. "Maar het kan een hoop werk schelen als de computer een deel van het werk voor je kan doen."

(Advertentie)
(Advertentie)