Primeur op Wad: experiment met spijkers op laag water voor zeegras

19 jun 2021 - 10:10

Het grote zeegrasexperiment bij het Waddeneilandje Griend heeft een bijzonder vervolg gekregen onder de kust van Texel. Tot nu toe wordt zeegras uit zaad opgekweekt op droogvallende platen. Een primeur voor het Wad is, dat dit sinds deze week gebeurt met spruiten van Duits zeegras op een ondiepte die altijd onder water staat.

Onderzoekers experimenteren met spijkers op laag water

Zeegras was zo goed als verdwenen uit de Waddenzee na de bouw van de Afsluitdijk. Vroeger waren er grote velden zeegras in de Waddenzee. Het werd gebruikt als bouwmateriaal voor dijken en als vulling voor kussens en matrassen. Op diverse Waddeneilanden zijn er nog zogeheten wierschuren te vinden, waar het werd opgeslagen.

Veel van dat zeegras groeide onder water. Dat groot zeegras zette veel energie om in het groeien van sterke wortels om niet weg te spoelen. Op droogvallende platen zoals die bij Griend doet diezelfde plant heel iets anders: in de winter gaat hij dood. Daarom investeert de plant vooral in het goed verspreiden van zaad, zodat een nieuwe generatie zeegras kan ontstaan.

Het helderste water

Katrin Rehlmeyer van de Rijksuniversiteit Groningen is een jaar op zoek geweest naar locaties met het helderste water van het Wad, en de Vlakte van Kerken bij Texel is er een van twee. Dat heldere water is belangrijk, omdat de planten licht nodig hebben om te groeien.

Tot nu toe zijn onderzoekers van de Groninger universiteit en het Koninklijk Nederlands Instituut voor Onderzoek der Zee er al goed in geslaagd om zeegras terug te krijgen op droogvallende platen. Dat gebeurde nog niet met zeegras dat altijd onder water blijft. Dit experiment is de eerste stap om dat voor elkaar te krijgen. Of het lukt is onzeker, ook omdat de gebruikte planten bij het Duitse Waddeneiland Sylt vandaan komen, waar veel minder zout in het water zit.

Er worden zandzakken gebruikt om de planten te beschermen - Foto: Omrop Fryslân, Remco de Vries

Katrin Rehlmeyer

Bij het huidige experiment wordt er veel aan gedaan om te voorkomen dat de planten wegspoelen. In de natuur staat zo'n plant nooit alleen en wordt hij in een dynamisch gebied met storm en stroming door andere planten beschermd. Dat is hier niet zo en daarom simuleren de onderzoekers dat met drempels van zandzakken.

"Als je dat niet zou doen, dan weet je eigenlijk wel vrijwel zeker dat het te dynamisch is, omdat een heel zeegrasveld ontbreekt", zegt Rehlmeyer. Verder worden de spruiten met ijzerdraad vastgebonden aan een ijzeren spijker en die wordt in de bodem vastgezet. Ook worden er 3D-wortelmatten van afbreekbaar kunststof gebruikt om te voorkomen dat het sediment, het zand, wegspoelt.

Coronabeperkingen

Eigenlijk moeten de onderzoekers vanaf nul beginnen. Mocht het niet aanslaan, dan kunnen ze het ook nog proberen met zeegras uit Denemarken dat in zouter water groeit. Daar konden zij door de coronabeperkingen niet naartoe.

Uiteindelijk is het doel dat de plant weer in grote aantallen terugkomt op het Wad, maar dat is nog een lang en lastig proces. Rehlmeyer: "Dat is natuurlijk wel het doel, maar bij dit experiment specifiek gaat het vooral om kennisontwikkeling. Dit is de eerste keer dat er ondergedoken zeegras wordt geplant. En dat is een hele belangrijke stap überhaupt om kennis op te doen. Je moet het ook gewoon een keertje doen, om te zien wat er gebeurt."

(Advertentie)
(Advertentie)