De laatste vracht voor de veengraver van De Deelen: "Het is een heel gek idee"

27 Mei 2021 - 11:24

Theun de Leeuw uit Tijnje heeft zijn laatste vracht gehad: de laatste veengraver van De Deelen stopt. De vergunning loopt af en Theun de Leeuw komt op een leeftijd om ermee op te houden. "Het is een heel gek idee, dat je hier niet meer naartoe hoeft. Ik ben er groot geworden: als jongetje was ik hier al met vader en moeder. Mijn hele leven ligt hier. Maar je wordt ouder, dus het is een keer afgelopen."

Zo ging de laatste vracht voor Theun de Leeuw:

"Ik ben overgebleven." Zo zegt De Leeuw het zelf. "Ik ben de laatste commerciële veengraver in dit gebied. Mijn broers hebben hier vroeger ook nog gewerkt, maar zij zaten in de turf. Dat doe ik niet, want de grondstof wordt nu gebruikt voor potgrond. Bijvoorbeeld voor boomkwekerijen.

De laatste vracht voor Theun de Leeuw - Foto: Omrop Fryslân, Ronnie Porte

Voorbij met de turf

Dat heeft ook te maken met de veranderingen in de energievoorziening. "Toen de steenkool en het gas kwamen, was het voorbij met de turf. Onze vader is in 1957 begonnen met de exploitatie voor potgrond. Dat kreeg langzamerhand meer handen en voeten. De grootste veengravers zijn naar Letland en Estland gegaan, daar zijn nog veel. De Deelen is ontstaan door de turfgraverij, maar het is nu een gebied van 450 hectare van Staatsbosbeheer."

Verslaggever Ronnie Porte ging met Theun de Leeuw mee op zijn laatste vracht

Toch is De Leeuw erg dankbaar dat hij in het laagveengebied mocht werken. "In zo'n mooie omgeving het werk uitzitten is wel wat waard hoor", zegt De Leeuw.

Gieterse veengraversfamilie

Het komt niet uit de lucht vallen dat hij veengraver is geworden. "Je wordt veengraver omdat je uit een familie komt die daar al eeuwen mee bezig is. Mijn familie is vanaf ongeveer 1830 een veengraversfamilie. Het was een Gieterse familie die via Tjalleberd hier in De Deelen terechtkwam. Mijn opa is hier begonnen, later mijn vader en mijn broers."

Een bruggetje over het Alddeel in laagveenreservaat De Deelen - Foto: Omrop Fryslân, Sian Wierda

De Leeuw had nog een vergunning voor de veengraverij. "Die was voor tien jaar afgegeven en die is nu afgelopen. Bovendien is er nog wel wat veen om af te graven, maar het wordt wel moeilijker. Ook met de uitstoot van CO2. Tien jaar geleden heeft de firma Jonker uit Terwispel veel werk overgenomen, maar ik ben wel altijd betrokken gebleven richting de klanten."

Als je zelf kunt bepalen wanneer je wilt stoppen, dan is dat ook wel mooi.

Veengraver Theun de Leeuw uit Tijnje

Maar de laatste vracht is nu echt geweest. "Na al die jaren moet je toch een keer. Het is een proces dat je aan ziet komen. Als je zelf kunt bepalen wanneer je wilt stoppen, dan is dat ook wel mooi."

Theun de Leeuw vertelde eerder over zijn laatste werkweek

Foto: Omrop Fryslân, Ronnie Porte
(Advertentie)
(Advertentie)