De Bouma's bouwen door in Zambia: een roeping voor ruimhartigheid

09 Mei 2021 - 08:51

Johannes Bouma uit Nijland wist al op jonge leeftijd wat hij wilde: missionaris worden. Als zoon uit een rooms gezin met 13 kinderen deed hij eerste de priesteropleiding en daarna volgden bijna 25 jaar als missionarispriester in Zuid-Afrika. In 1993 verhuisde hij naar Zambia. Toen hij daar bezoek kreeg van vier broers, ontstond het idee voor de Stichting Bouwen met Bouma's. Al moest Johannes vijf jaar geleden vanwege zijn gezondheid terug naar Nederland, de stichting werkt nog altijd door.

Foto: Stichting Bouwen met Bouma's

De stichting bouwt letterlijk en figuurlijk aan de toekomst van Zambia. Het gaat om het opzetten, financieren en mede-uitvoeren van bouwprojecten, met name gericht op het onderwijs. Op dit moment ligt de nadruk ook op het lokaal opleiden van bouwvakkers, die zo steeds beter, zonder fysieke steun, projecten kunnen uitvoeren. Dat opleiden kan nog een flinke klus zijn, vertelt Herman Bouma, één van de broers. "Ze spreken in Zambia slecht Engels en mijn broers spreken ook niet allemaal goed Engels. Hoe leg je dan uit wat je wilt? Met handen en voeten."

Enthousiasme

Sinds het bestaan heeft de stichting al zo'n miljoen euro in projecten geïnvesteerd, schat Bouma in. Toch is Bouwen met Bouma's maar een kleine stichting die het van donaties moet hebben. Onlangs waren ze in het nieuws toen er 7.000 euro voor Bouwen met Bouma's werd opgehaald door collectes bij online-kerkdiensten van Omrop Fryslân.

Herman Bouma - Foto: Omrop Fryslân, René Koster

Herman Bouma is er maar wat trots op. "Wij zijn maar een gewone, simpele familie. Hoe we dit voor elkaar hebben gekregen? Blijkbaar toch het enthousiasme waar we mensen mee benaderen. Zo gaat het nog door. We kunnen nog steeds scholen bouwen."

Geleerd om te delen

Het begon allemaal bij Hermans boer Johannes. "Onze moeder heeft 13 kinderen gehad, hij was nummer drie. Als kleine jongen wilde hij al missionaris worden. Dat heeft hij altijd volgehouden. Hij is in 1969 naar Afrika gegaan om missionaris te worden." Een belangrijk uitgangspunt voor hem, en later ook voor zijn broers, is het delen. "Ik denk dat wij dat van onze moeder hebben geleerd. We leerden om te delen met 13 kinderen. Er was altijd wel wat voor een ander. Ook al was het een armoedige tijd. Wij hebben het hier goed genoeg, maar we kunnen het verdelen. En het liefst met mensen die het wat minder hebben."

Bouwen als herinnering

Rond 2006 ontstond het idee voor de stichting. Bouma: "We wilden wat doen voor onze broer die op Afrika werkte. Hij zat daar toen al een jaar of 40. Hij kwam rond 2006 naar Nederland op vakantie en ik haalde hem op van Schiphol. Ik vertelde dat wij wat voor hem wilden bouwen, zodat er later een aandenken aan hem is. Daar is het mee begonnen."

Verslaggever René Koster in gesprek met Herman Bouma

Het gaat de stichting niet zozeer om mensen over de streep te trekken in het geloof. "Voor mij is het een menselijk uitgangspunt. Ik ben rooms opgevoed, maar ik ben niet fanatiek," vertelt Bouma. "Wij proberen mensen over de streep te trekken om wat te leren. Dat is voor mij missionariswerk. Wat ze leren, dat maakt niet zoveel uit. Maar dat ze de kennis gebruiken en doorgeven aan hun kinderen. We bouwen ook niet voor kerken, alleen voor mensen."

Het heeft twee kanten, vindt Herman Bouma. "Vaak wordt er gezegd: it is in Gods hands. Het id Gods wil. Maar als je nu eens zélf wat in handen nam. En het aanpakte. Jullie moeten bouwen. Wij helpen mee, maar jullie doen het."

Foto: Stichting Bouwen met Bouma's

De zeggenschap ligt dus ook in handen van de lokale bevolking in Zambia. Volgens Bouma kan het soms nog wel eens lastig zij, omdat zij daar als witte mensen komen. "Ze noemen mij ook altijd boss. Dan zeg ik: jongens, ik ben geen boss. Maar dat zit er zo in. Ik vind het heel vervelend. Misschien voelen zij het niet zo, maar het komt toch wat te dicht bij een koloniaal verleden. Daar moeten wij ook op passen. Zij moeten de leiding hebben, niet wij."

Trotsheid

Johannes Bouma is in november 90 jaar geworden. "Hij is nog heel kien," zegt zijn broer Herman. "Je maakt hem niets wijs. Lichamelijk wordt hij minder, hij loopt de Elfstedentocht niet meer. Maar achter de rollator komt hij wel een eindje."

De mensen in Zambia hebben niets. Maar ze zijn wel ontzettend trots op wat ze wel hebben. Daar kunnen wij zo'n voorbeeld aan nemen.

Bouwcoördinator Herman Bouma

Broer Herman gaat nog wel naar Zambia, hij is er vaak zo'n drie maanden per jaar. "Het is fantastisch om daar te zijn. De mensen zijn heel leuk. Veel blijer dan dat wij zijn. Hier is het vaak: mijn buurman heeft een mooiere auto, of televisie. De mensen in Zambia hebben niets. Maar ze zijn wel ontzettend trots op wat ze wel hebben. Daar kunnen wij zo'n voorbeeld aan nemen."

Meer informatie over de Stichting Bouwen met Bouma's is de vinden op op www.bouwenmetboumas.nl

(Advertentie)
(Advertentie)