Het wordt stil in de Joodse school in Leeuwarden: leerlingen nemen afscheid

29 apr 2021 - 15:28

Vanaf donderdag wordt het stil in het gebouw van de Joodse school in Leeuwarden. Leerlingen van de openbare basisschool Oldenije die de Joodse school gebruikten als bijgebouw, hebben er afscheid van genomen. Dan deden ze met een indrukwekkende ceremonie waarbij ze stilstonden bij de droevige geschiedenis van het gebouw.

Learlingen hawwe ôfskie naam fan de Joadske skoalle

In de Tweede Wereldoorlog werden de meeste kinderen van de school door de nazi's opgepakt en in concentratiekampen vermoord. In maart 1943 werden de laatste onderwijzeres Estella Zendijk en twee leerlingen meegenomen door de Duitsers. De Oldenije heeft de Joodse school 25 jaar gebruikt als tijdelijke locatie.

Foto: Omrop Fryslân, Auke Zeldenrust

De Dusnusschool, genoemd naar de toenmalige opperrabbijn, werd geopend in 1886. Joodse kinderen kregen er les in de Hebreeuwse taal en in godsdienst. Dat deden ze naast hun lessen op de gewone openbare school. In de oorlog isoleerden de Duitsers alle joden en dat betekende dat de kinderen alleen nog maar naar de Dusnusschool mochten.

'Het kind is er niet meer'

In de loop van de oorlog raakten steeds meer banken leeg. De kinderen werden opgepakt of doken onder. In maart 1943 ging het slot op de deur, alle kinderen waren weg. Als herinnering aan dit drama staat op de gevel de bijbeltekst: 'Het kind is er niet meer'.

Foto: Omrop Fryslân, Auke Zeldenrust

Wat er met het lege gebouw gebeurt, is niet bekend. De kinderen van de Joodse school verhuizen met alle andere kinderen naar een tijdelijke locatie. Als het hoofdgebouw aan de St. Anthonystraat klaar is, gaan ze allemaal terug.

"Ik ben blij dat we dan weer met alle groepen en kinderen bij elkaar zitten. Toch zal ik dit gebouw missen. Er zijn hier verdrietige dingen gebeurd met kinderen zoals ons. Daar heb ik vaak tijdens de lessen aan gedacht," zegt leerling Fien Folkerts.

Het drama van de oorlog

Met de andere leerlingen vertelden ze bij het Joodse monument naast de school het verhaal van de oud-leerlingen Bram en Eva Beem. Ze doken onder op de Veluwe, maar werden verraden. De beide kinderen zijn vermoord in concentratiekamp Auschwitz. De ouders overleefden de oorlog. Ze kwamen het drama nooit meer teboven. "Als we lachten, lachten we met ons gezicht, niet met ons hart."

Foto: Omrop Fryslân, Auke Zeldenrust

Voor schooldirecteur Karin Dokter was het een speciale dag: "Dit is voor ons een heel bijzonder moment. Na zoveel tijd is het dan eindelijk zover. We willen stilstaan bij dit bijzondere en grootse moment. We willen ons niet alleen bezinnen op dit afscheid, maar ook stilstaan bij alle Joodse kinderen die in dit gebouw naar school zijn gegaan. Het vieren van de kleine en grote dingen zit de Jenaplanschool in het bloed. We gaan straks ook weer vieren dat we verhuisd zijn. En we maken er samen een mooie, eigen plek van!"

(Advertentie)
(Advertentie)