Veenweidevisie roept vragen op bij landbouworganisaties en burgers

29 apr 2021 - 07:05

Bij de landbouworganisaties bestaan nog veel vragen over de financiële en praktische gevolgen van de Friese veenweideaanpak voor de boeren. Dat werd woensdagavond duidelijk op de eerste digitale hoorzitting van de provincie en Wetterskip Fryslân.

Foto: Omrop Fryslân, Hayo Bootsma

Landbouworganisatie LTO noemde de Friese veenweideaanpak woensdag 'niet van onderop en niet transparant'. Boeren in het gebied worden benadeeld doordat hun bedrijven en grond nu al onverkoopbaar zouden zijn, zei LTO-woordvoerder Jan Teade Kooistra. "En zo rekent de overheid naar zichzelf toe."

De radicaalste afwijzing kwam van Farmers Defence Force. "Kostbare landbouwgrond dreigt opgeofferd te worden ten behoeve van de natuurhype", zei secretaris Cees de Boer van de afdeling Fryslân.

Waterpeil omhoog

Provincie en waterschap willen in een deel van het veenweidegebied het waterpeil verhogen, om zo het verder zakken van de grond tegen te gaan. Voor boeren die uitgekocht moeten worden of een lagere opbrengst hebben, komt er financiële compensatie. Boeren die hun bedrijf aanhouden in het gebied houden rekening met verschillende problemen, zoals een korter seizoen om het vee te laten grazen en meer veeziekten.

'Hardheidsclausule'

Allerlei zaken die hen op kosten jagen. Femke Wiersma van de Nationale Melkveehouders Vakbond vroeg daarom om een 'hardheidsclausule' in de veenweideaanpak. Als waterpeilverhoging in het gebied voor te veel problemen zorgt, dan moet die ook weer kunnen worden teruggedraaid. Ook maken veel boerenorganisaties zich zorgen over mogelijke hogere waterschapslasten in de toekomst.

In alle buitenmuren zitten wel een paar scheuren - Foto: Omrop Fryslân

Tussen alle agrarische insprekers en milieuorganisaties was Ellen Dekker van Spanga de enige burger. Zij vindt het maar vreemd dat in de veenweidevisie schadevergoeding voor boeren is geregeld, maar die voor burgers met verzakte huizen niet. "In het nieuwe programma is wel aandacht voor de funderingsproblematiek, maar er wordt niets concreets geboden."

Scheuren

Dekker kan zelf zo langzamerhand meepraten over funderingsproblemen. De 19e-eeuwse boerderij die zij met haar gezin bewoont, vertoont aan alle kanten scheuren als gevolg van de lage waterpeilen. De grootste scheuren zijn dichtgemaakt met pur tegen de kou en lekkage.

"In het veenweideverhaal komen enorme bedragen beschikbaar om de landbouw te compenseren. Dan lijkt het me niet te veel gevraagd om ook de burgers met funderingsschade te helpen."

In de boerderij van de familie Dekker worden de scheuren steeds groter - Foto: Omrop Fryslân

Ellen Dekker

Zo'n twaalf bewoners in de Grutte Feanpolder hebben te maken met zulke ernstige funderingsproblemen dat de huizen zo snel mogelijk moeten worden aangepakt. Voor de boerderij van de familie Dekker is dat mogelijk te laat. "Je moet reëel zijn. De schade zit in het dak, in de muren, het gaat lekken. Er is ons gezegd dat de voorgevel er binnen 48 uur uit kan zakken. Onze boerderij heeft geen vijf jaar meer."

Dekker zet daarom in op nieuwbouw op dezelfde plek, als er compensatie komt voor funderingsschade. Zo ver is het echter nog niet. De veenweidevisie gaat op dit moment niet verder dan het inrichten van een funderingstafel, die het probleem moet aanpakken.

Klimaatdemonstratie

Voorafgaand aan de hoorzitting was er een demonstratie van klimaatactivisten voor het provinciehuis. Zij noemen het veenweidegebied 'het Friese regenwoud' en vinden de aanpak van provincie en waterschap te voorzichtig en te langzaam. Donderdagavond is deel twee van de digitale hoorzitting over de veenweidevisie. Dan komen nog eens veertien sprekers aan het woord.

Klimaatdemonstratie in Leeuwarden

(Advertentie)
(Advertentie)