WEROMBLIK: 100ste geboortedag van schrijfster Tiny Mulder

02 apr 2021 - 10:23

Het is deze vrijdag 2 april exact honderd jaar geleden dat de Friese schrijfster en dichteres Tiny Mulder werd geboren. We kijken daarom met interviews en reportages terug op haar leven en werk. Tiny Mulder (1921-2010) schreef voor kinderen, maakte gedichten, verhalen en romans.

Foto: Omrop Fryslân

Tiny Mulder werd geboren in Beetsterzwaag. Ze groeide op in een Nederlandstalig gezin en woonde als kind op verschillende plaatsen buiten Fryslân. Toen ze dertien jaar was, verhuisde de familie Mulder naar Drachten. Tiny leerde toen Fries spreken, voor lezen en schrijven volgde ze een cursus. In 1949 trouwde ze met collega-journalist bij de Leeuwarder Courant Jildert Sudema (1923-1998), ze kregen twee kinderen. Ze werkte van 1945 tot haar pensioen in 1985 als journalist bij het Friesch Dagblad. En ze was ze recensent bij de RONO (voorloper van Omrop Fryslân).

Haar eerste dichtbundel verscheen in 1962, Oranje paraplu. In 2001 is haar poëzie uitgebracht in de verzamelbundel Bitterswiet, ter gelegenheid van de tachtigste verjaardag van de dichteres. "Ik heb eigenlijk altijd wel geschreven en ik had meteen wel plezier in poëzie. Als je een jaar of 16 bent, zijn dat de Tachtigers Jacques Perk en Willem Kloos. En die schreef ik dan op in zo'n mooi stijf schrift als ik ze heel mooi vond. En toen ben ik zelf ook begonnen mijn eigen erachteraan te schrijven. En dat rijmde eerst wel, maar ik had niet het gevoel dat dat nu mijn stijl, mijn manier van werken was. Dat ontdekte ik eigenlijk pas na 1945", zei Tiny Mulder in 1989.

Scheppingsproces

Een vaak terugkerend thema in het werk van Tiny Mulder is haar fascinatie voor scheppingsprocessen. In de cyclus Oh in stêd, ah in lân (1983) is dat het scheppen van een bestaan van mensen die onder ongunstige omstandigheden een bestaan opbouwen. Het maken van poëzie is ook een scheppingsproces.

"De bundel is een persoonlijke verwerking van de geschiedenis van West-Europa liggend tussen Venetië en Fryslân. Beide plekken die uit het water zijn ontstaan en tegen het water moeten worden verdedigd. Voor mijn persoonlijke plek in die geschiedenis. Je staat altijd op de schouders van mensen, van mensen die iets hebben gebouwd, iets hebben gemaakt. Ik maak en bouw ook iets, welke plek heb ik daar nou in? Toen heb ik die cyclus geschreven. Dat vond ik mooi, ambachtelijk werk", zei ze daarover in 1989.

Gysbert Japicxpriis

In 1986 kreeg ze voor haar hele literaire oeuvre de hoogste literaire prijs, de Gysbert Japicxpriis, in het bijzonder voor de cyclus Oh in stêd, ah in lân.

Foto: Tresoar

Tweede Wereldoorlog

Tin iis uit 1981 is de bekendste roman van Tiny Mulder. In het boek beschrijft ze haar eigen ervaringen als koerierster in de Tweede Wereldoorlog, maar het is ook een eerbetoon aan haar vader en moeder die een Joods kind onderdak gaven.

"Ik dacht van mezelf: ik ben een verhalenverteller, geen romanschrijver. Maar ik las nogal wat boeken over de oorlog en dat was van helden zus en van helden zo. En sterke verhalen en het ging allemaal over mannen en jongens en zo. En toen dacht ik: er is door de vrouwen heel veel gedaan en heel belangrijk werk in het redden van mensen waar het in het verzet toch mee begonnen was. Zulke helden waren we met elkaar niet. Bovendien vond ik te weinig emotie, echte emotie in die boeken. Bijvoorbeeld: mijn moeder nam een Joods kind in huis dat is gebleven tot de bevrijding. Die ouders hebben het ook overleefd en dan gaat het verder. Maar die emoties die ermee verbonden zijn, dat je een kind van een jaar of zeven, acht zomaar in huis neemt, dat weer een beetje een normaal leven moet hebben en dat je na ruim twee, drie jaar weer moet afstaan. Toen dacht ik: dat weet ik nog en nu moet ik gaan zitten om te schrijven", zei ze in 1989.

Tiny Mulder vertelt in dit fragment uit 1989 dat ze heel veel reacties op het boek Tin iis kreeg:

Se krige in hiel soad reaksjes op it boek:

In het televisieprogramma Skriuwers yn Byld sprak Tiny Mulder in 1989 uitgebreid over haar werk.

Bekijk de hele uitzending:

Kijk voor meer interviews met Tiny Mulder naar dit programma uit 1996 en deze reportage over de bundel Bitterswiet uit 2001 op Weromrop.

In 1986 maakte Van Gewest tot Gewest een reportage over dichterselefoon Operaesje Fers:

Tiny Mulder yn in reportaazje fan Van Gewest tot Gewest út 1968 oer dichterstelefoan Operaesje Fers:

Kijk ook op literatuurwebsite sirkwy.frl voor het dossier 100 jier Tiny Mulder.

(Advertentie)
(Advertentie)