"Het vertrouwen in Rutte is geschonden, de verkenning moet fundamenteel anders"

01 apr 2021 - 18:47

Het is het landelijke nieuws van de dag: Mark Rutte moet zich verdedigen voor zijn gesprekken met de verkenners in een debat met de Tweede Kamer. Hij moet uitleggen dat hij wel over CDA-Kamerlid Pieter Omtzigt heeft gesproken, want eerder zei hij van niet. "Dit heb ik nog nooit meegemaakt", zegt Hildebrand Bijleveld, onder andere campagneleider voor het CDA. Hij vindt dat het hele verkenningsproces verkeerd in elkaar steekt en dat er fundamenteel wat moet veranderen.

Mark Rutte - Foto: ANP

De positie van Rutte staat flink onder druk, zegt Bijleveld. "Ik kijk er met verbijstering naar. Een minister-president die zegt zich niet te kunnen herinneren wat hij vijf dagen geleden uitgebreid met verkenners heeft besproken. Dan moet je wel een heel sterk vertrouwen hebben in politici om dat te geloven."

Rutte in de knel

Staatsrechtelijk is het ingewikkeld, legt Bijleveld uit. "Omdat Rutte als fractievoorzitter en niet als minister-president tegen de verkenners heeft gesproken. De angel is: van wie heeft Rutte gehoord dat hij wel over Pieter Omtzigt met de verkenners heeft gesproken? Als hij dat van Algemene Zaken heeft gehoord, is het wel een ministeriële verantwoordelijkheid. En dan is een motie van wantrouwen waarschijnlijk en kan dat betekenen dat hij op moet stappen."

Daar is het ook dat Rutte niet wil zeggen wie dat dan heeft gezegd, meent Bijleveld. "Daar ga ik helemaal vanuit. Een andere oplossing weet ik niet, want er is niet een ander die dit soort dingen kan weten en hem kan waarschuwen."

Hildebrand Bijleveld

Vertrouwen geschonden

Het vertrouwen bij de andere partijen lijkt weg. Bijleveld: "De vraag is of dit nog wel tot een stabiele regering kan leiden. Of moet de huidige regering nog een tijdje demissionair door onder een nieuwe premier met nieuwe verkiezingen later? Als de twee leiders met hun verkenners beiden het vertrouwen van de democratie hebben geschonden en de andere fracties het vertrouwen in hen kwijt zijn, dan ligt er voor de formatie eigenlijk al een informele motie van wantrouwen."

Verkenningsproces

Bijleveld vindt dat het proces van de verkenning voor een nieuw kabinet niet meer goed in elkaar steekt. "Vroeger was het deel van de verkenners bij de koningin. De formateurs hadden pas een politieke positie, maar dat is nu al bij de verkenners zo. Dus ik vind dat het hele verkenningsproces op de schop moet. We moeten er met z'n allen over nadenken hoe het verder moet."

Verslaggever Gerrit de Boer

(Advertentie)
(Advertentie)