Het rietsnijden staat onder druk; Elzinga's pleiten voor provinciale subsidie

19 mrt 2021 - 10:31

Het ambacht van het rietsnijden staat onder druk in Fryslân. Eigenaars van huizen met rietdaken kiezen steeds vaker voor goedkoop riet uit Azië of Oost-Europa, waardoor Friese rietboeren een lagere prijs krijgen voor hun waar. Om het vak in Fryslân te behouden, pleiten rietboeren Henk en Harmen Elzinga, vader en zoon, voor subsidie vanuit de provincie.

Foto: Omrop Fryslân, Arjen Bosselaar

De Elzinga's zijn vrijdagochtend druk aan het werk in Oudega (Smallingerland) Vader Henk is bezig met de 'sluipmachine', zoals hij het zelf noemt. "Daar zitten pennen aan die het onkruid uit het riet trekken, zodat het schone riet overblijft." Het onkruid wordt opgebrand, want dat mag niet in het land achterblijven. Een eindje verderop staat zoon Harmen. "Als de zon vanmiddag wat meer macht krijgt en de wind wat aanhaalt, is het riet droog en kunnen wij het bundelen. Dan komt er verder geen schimmel tussen."

Het riet dat Henk en Harmen snijden, wordt gebruikt als dakbedekking. Het snijden gebeurt in de winter. "Dat doen we zo ongeveer van begin januari tot 1 april, want daarna mogen we niet meer in het veld komen. Dan krijgen de vogels hun plekje weer", vertelt Henk. De twee pachten het land waar ze hun riet vandaan halen van It Fryske Gea. Na het snijden is het tijd voor het dakdekken. "Vanaf 1 april wordt het weer ook weer wat prettiger om op het dak te zijn, dus dat is een mooie combinatie."

Verslaggever Arjen Bosselaar ging bij de Elzinga's langs

Foto: Omrop Fryslân, Arjen Bosselaar

De Elzinga's doen hun werk met veel plezier. "Het is prachtig. Als het weer een beetje geschikt is, zitten we hier goed", vertelt Henk. Het vak staat echter onder grote druk. "Het buitenland is ons concurrent." Kopers vinden steeds vaker goedkopere, maar ook kwalitatief goede alternatieven in het buitenland, voornamelijk in Oost-Europa en Azië.

"Daarnaast willen jongeren er eigenlijk niet meer instappen. De meerderheid van de rietsnijders is ouder dan 50 jaar", vervolgt Henk. Er moet volgens hem daarom een stimulans komen voor die leeftijdsgroep om toch voor het vak te kiezen. Zoon Harmen heeft de liefde voor het vak wel gevonden. "Door mijn vader ben ik hiermee begonnen", vertelt hij. "Van jongs af aan deed ik met hem mee en dan groei je erin. Zo heb ik geprobeerd dit een deel te maken van mijn beroep."

Doordat klanten hun riet nu elders kopen, is de prijs die Friese rietboeren voor een bosje krijgen flink onderuit gehaald. "Degene die hiervan profiteert, is de klant. Dat is geen afgunst, maar daar hebben wij niets aan", legt Henk uit.

In Overijssel loopt op dit moment een project. Huiseigenaren kunnen daar subsidie van de provincie krijgen als ze riet uit Overijssel halen. Dat is niet alleen bedoeld om de regionale economie te stimuleren, maar ook vanwege de culturele waarde van rieten daken Zo'n zelfde regeling zien de Elzinga's ook graag in Fryslân. "Ik denk dat wij vanuit andere richting ook impuls moeten krijgen zodat het voor ons ook weer aantrekkelijk wordt om riet te maaien."

Henk en Harmen vertellen over het rietsnijden

In 2019 nam het programma Hea! een kijkje bij de Elzinga's:

HEA! reidsnije

(Advertentie)
(Advertentie)