Friese musea en erfgoedinstellingen krijgen schenking uit nalatenschap Van Haersma Buma

16 mrt 2021 - 12:55

Meerdere Friese musea en erfgoedinstellingen hebben een schenking gekregen uit de nalatenschap van wijlen Bernhard en Elly van Haersma Buma-Van Werkum. Aanleiding is het overlijden van oud-burgemeester van Workum en Sneek Bernhard van Haersma Buma (1932) afgelopen jaar.

De leren portefeuille die het Fries Museum kreeg - Foto: Fries Museum

Nadat de oud-burgemeester in 1993 met pensioen ging, zette hij zich in voor de Friese geschiedschrijving. Hij was onder andere belangrijk voor het Fries Museum omdat hij altijd bereid was te helpen met onderzoek naar collectieonderdelen. Daarnaast wist hij belangrijk erfgoed voor Fryslân te behouden en te verwerven.

Verschillende Friese musea en instellingen kregen de kans om objecten te selecteren uit het huis van Bernhard van Haersma Buma en zijn vrouw Elly van Haersma Buma-van Werkum (1933-2019) in Leeuwarden.

Het Fries Museum kreeg een 17e-eeuws servet en mesheftje en een leren portefeuille uit 1775. Het Fries Verzetsmuseum kreeg verschillende documenten van Sybrand Marinus van Haersma Buma, de vader van Bernhard. Als burgemeester van Wymbritseradeel kwam Van Haersma Buma openlijk in verzet tegen de Duitse bezetters door het dragen van een speld met de beeltenis van Koningin Wilhelmina. Naar aanleiding hiervan werd hij gearresteerd. Het verzetsmuseum kreeg brieven die hij schreef aan zijn vrouw vanuit gevangenschap, en speelgoed en een handgeschreven bevrijdingsvlag van zoon Bernhard.

Bijzondere brieven

Sybrand Marinus werd eerst vastgezet in de gevangenis van Scheveningen. Daarna zat hij in de kampen Amersfoort en Oberhausen. Uiteindelijk werd hij overgebracht naar het concentratiekamp Neuengamme, waar hij overleed. "In gevangenschap was er sprake van strenge censuur en dat zie je ook in de brieven", vertelt conservator Marre Sloots van het Fries Verzetsmuseum. "Het gaat erin over hele alledaagse dingen. Hij vraagt hoe het met de kinderen en de familie gaat. Maar dat is heel interessant, want wat er niet in staat, zegt evenveel."

De burgemeester wist toen nog niet wat hem boven het hoofd hing. "In Fryslân waren er toen nog niet veel mensen omgebracht vanwege hun verzetswerk. Dus hij had het idee dat hij er wel uit zou komen. Op dat moment had hij nog niet in de gaten dat het hem fataal zou worden", zegt Sloots.

Conservator Marre Sloots van het Fries Verzetsmuseum over de schenking

Keramiekmuseum Princessehof kan dankzij de schenking een porseleinen schotel uit Japan uit de 17e eeuw aan zijn collectie toevoegen. Het Fries Scheepvaart Museum kreeg, ook van Sybrand Marinus van Haersma Buma, een roodkoperen melkemmer. Het Fries Landbouwmuseum kreeg een stenen aardappelschaal, twee beslagpotten en een waterketel.

Dekema State in Jelsum kreeg onder andere een linnenpers, een doofpot en een Friese staartklok. De Oudheidkundige Vereniging Warkums Erfskip kreeg onder meer een kleedje, gemaakt door nonnen van het Sint Gertrudis Gesticht in de stad, en enkele penningen.

De 17e-eeuwse Japanse schotel was voor Keramiekmuseum Princessehof - Foto: Fries Museum

Tresoar kreeg tot slot de boekencollectie uit de familiestichting Buma in bruikleen. Daarin zitten bijzondere werken die een goede aanvulling zijn op de collectie van Tresoar.

Ook andere zaken uit het familiearchief worden in bruikleen gegeven, zoals de neerslag van de onderzoeken op genealogisch en historisch vlak die Bernhard en zijn vader Sybrand in de loop der jaren hebben gedaan en de toespraken en lezingen van Bernhard. Naast onderzoeker bij Tresoar was hij ook jarenlang actief als vrijwilliger, voornamelijk bij het ontsluiten van de oud-rechterlijke archieven van Workum.

(Advertentie)
(Advertentie)