Wadvogelwerkgroep roept op tot samenwerking aan de Waddenkust

26 feb 2021 - 07:00

Landbouw en natuur, maar ook andere partijen op en aan de Waddenkust zouden met elkaar op zoek moeten naar oplossingen die voor iedereen goed uitpakken. Die oproep doen vogeltellers van de Wadvogelwerkgroep, bijna vijftig jaar nadat die opgericht is.

Oproep tot samenwerking aan de Waddenkust

Destijds was de inpoldering van het buitendijkse land aan de Waddenkust nog actueel. De onrust was groot. En nu weer, omdat de natuur in de Wadden achteruitgaat, mede door klimaatveranderingen die ook weel problemen opleveren voor de veiligheid van het gebied. Daarom wordt er gekeken naar creatieve oplossingen die ook mogelijk gevolgen kunnen hebben voor de bedrijfsvoering van boeren.

De boeren zijn er lang niet altijd blij mee en protesteren. Voorzitter Meinte Engelmoer van de Wadvogelwerkgroep hoopt toch dat landbouw en natuur elkaar kunnen vinden. Ook al waren de relaties wel eens wat stekelig, heel lang ging het relatief goed. Engelmoer: "Sinds de negentiger jaren hadden we hier op de kust een aardige status quo. Alle strijd tussen boeren en natuur was geweest. Binnendijks waren het boeren en buitendijks de natuur."

Inpoldering

De Wadvogelwerkgroep is in 1972 opgericht, toen de inpoldering van delen van de Friese kust om goed aardappelland te maken, nog actueel was. "Eigenlijk was er geen idee van of het ook goede vogelgebieden waren of niet", zegt Engelmoer. Dus werden de vogels geteld. Toendertijd zaten de meeste vogels in de kwelders en werd er ook volop gebroed. De zomerpolders werden intensief gebruikt door de boeren.

Door predatie zijn de broedende waddenvogels voor een groot deel uit de kwelders verdwenen, maar kregen de zomerpolders na verloop van tijd een belangrijke functie als broedplek voor weidevogels. Al zit er wel wat overlapping in de definitie van weidevogels en vogels van het Wad.

Strânljippen oan de Waadkust - Foto: Remco de Vries

De werkgroep bestaat nu uit zo'n veertig leden. Voor Henk Hiemstra uit Ferwert is het regelmatig tellen van de vogels in het gebied boven zijn woonplaats een bijdrage aan het behoud van de natuur. "Ik geniet van de natuur, maar ik vind het ook belangrijk dat die natuur er blijft", zegt hij. "Daarom doen we die tellingen ook, want meten is weten. Dat is toch wel heel belangrijk."

Dat meten is ook belangrijk om te weten wanneer er iets moet gebeuren als zaken niet goed gaan. En dat is op moment zo. De actuele stand van zaken is dat de Waddenzee met de kwelders een Natura2000-gebied is en dat betekent dat Nederland volgens de afspraken die daarover in Europa gemaakt zijn, verplicht is om de natuurkwaliteiten van dat Wad te behouden.

Belangen

De laatste rapporten die daarover naar de Europese gemeenschap gestuurd zijn, laten zien dat die instandhoudingsdoelen niet gehaald worden. Recent is er een Waddenagenda vastgesteld die houvast moet geven als het gaat om het oplossen van dit probleem. Het Rijk heeft eerder ook al vastgelegd dat het natuurbelang voorop staat in het Waddengebied.

Maar er spelen natuurlijk meer belangen in en rond de Waddenzee en de beslissingen die de natuur moeten helpen, zijn nog niet gemaakt. Dat is ook niet heel vreemd, want naast de verschillende belangen, zijn er ook verschillende grote problemen waar een oplossing voor gevonden moet worden. En dat maakt het afwegen van die belangen niet makkelijker.

Swarte Haan - Foto: Remco de Vries

De klimaatveranderingen zitten niet alleen de vogels in de weg, ook de veiligheid moet aangepakt worden door middel van een aanpak van de zeedijken van Koehool tot en met Lauwersoog. Verzilting en verdroging van de grond zijn nu ook al problemen voor de landbouw en voor een deel ook voor de natuur.

De leefbaarheid voor mensen door krimp en vergrijzing is ook nog iets waar de regio mee worstelt, maar ook al oplossingen voor aan het bedenken en uitvoeren is. De recreatie zou daarbij een belangrijke rol kunnen spelen. Al met al staat er nogal wat op de agenda.

"Kansen zoeken"

Meinte Engelmoer: "Er zijn nieuwe spelers bijgekomen en dat vraagt ook om nieuwe oplossingen. Het is een kwestie van met elkaar verder denken en kansen zoeken. Je moet niet zeggen van 'dan moet de landbouw dit maar oplossen' of 'dan moet de natuur dat maar inleveren'. We moeten net zolang doorgaan tot we de oplossingen hebben. En wel op zo'n manier dat het voor iedereen de moeite waard is."

In wytstirns boppe it Noarderleech - Foto: Remco de Vries

En natuurlijk moet er geteld worden. De Wadvogelwerkgroep bestaat volgend jaar vijftig jaar en er wordt op het moment een boek geschreven. Vijftig jaar geleden uit onrust en liefde voor de natuur ontstaan, probeert de werkgroep nu een brug te slaan in een tijd van nieuwe onrust tussen gebruikers, bewoners en liefhebbers van de Friese Waddenkust.

Meinte Engelmoer en Henk Hiemstra

(Advertentie)
(Advertentie)