Tracé Lelylijn 'zit vol uitdagingen'

18 feb 2021 - 12:03

Een nieuw spoortracé van 125 kilometer van Lelystad naar Groningen langs de snelwegen A6 en A7. Dat is het uitgangspunt van de Lelylijn, de snelle spoorlijn van de Flevopolder door Fryslân naar de stad Groningen. Een autorit langs het tracé maakt gelijk duidelijk dat de aanleg van een dubbele spoorlijn nog niet zo makkelijk is, want langs de weg staan op meerdere plaatsen boerderijen, bedrijven, tankstations en woonhuizen. Er ligt ook beschermde natuur naast de A7, onder andere bij Beetsterzwaag en tussen Lemmer en Joure gaat de A6 dwars door de Tsjûkemar.

Onno Falkena oer de Lelyline

"Ik heb op dit moment nog geen idee of de spoorlijn ook door het meer moet komen of er omheen", zegt wethouder Lelylijn Frans Veltman van de gemeente De Fryske Marren. "Voor het precieze tracé is nog heel wat studie nodig."

Lemmer

Zijn gemeente houdt wel rekening met de mogelijke komst van de Lelylijn. Dat is niet onterecht, want in de Noordoostpolder ligt langs de A6 al grond klaar die gebruikt kan worden voor de aanleg van de snelle spoorlijn. Dit betekent dat de spoorlijn bij Lemmer Fryslân bereikt. Lemmer wordt in het afgelopen jaar gepubliceerde potentie-onderzoek dan ook genoemd als mogelijk extra halteplaats naast Emmeloord, Heerenveen en Drachten. Veltman is daar naar eigen zeggen nog niet mee bezig. "Het gaat er eerst om dat de Lelylijn er komt. De precieze invulling komt later wel."

Heerenveen

In Heerenveen komt het spoor waarschijnlijk aan de noordkant van de A7 te liggen. De Lelylijn kruist daar ook de bestaande spoorlijn van Leeuwarden naar Zwolle. Het lijkt een logische plaats voor een nieuw treinstation Heerenveen-Noord.

Daarnaast wordt in Heerenveen ook rekening gehouden met een extra 'spoorboog' die de Lelylijn verbindt met de spoorlijn naar Leeuwarden, zodat reizigers uit het noorden van Fryslân al in Leeuwarden op de Lelylijn kunnen stappen, zonder verplichte overstap dertig kilometer verderop.

Drachten

Omdat bij Drachten alleen oostelijk van de A7 plaats is voor een treinstation zal de Lelylijn ergens tussen Tjalleberd en Kortehemmen de snelweg moeten kruizen. Waar dat het beste kan, is nu nog niet bekend.

Tracé Lelylijn 'zit vol uitdagingen'

"Ik weet het in ieder geval niet", zegt burgemeester Jan Rijpstra van Smallingerland. "De aanleg van een spoortracé is ingewikkeld. Je moet nagaan welke leidingen in de grond liggen en welke grond beschikbaar is. En als de spoorlijn door natuur loopt, moet die elders worden gecompenseerd.

Natuur

Natuur is volop aanwezig in de gemeente Opsterland tussen Heerenveen en Drachten. Naast de A7 ligt het belangrijke natuurgebied Van Oordts Mersken, een officieel Natura 2000-gebied, waar het in de winter vol zit met ganzen.

"Het inpassen van een spoorlijn wordt een uitdaging", zegt wethouder Anko Postma van de gemeente Opsterland. Maar zoals zijn collega Veltman van De Fryske Marren ziet ook Postma veel meer voor- dan nadelen als het om de Lelylijn gaat. "Een beetje groei van het aantal inwoners is goed voor het overeind houden van de voorzieningen in onze dorpen."

Samenwerking Smallingerland en Opsterland

Bij het ontwikkelen van een station Drachten-Zuid zijn Opsterland en Smallingerland tot samenwerking veroordeeld, want de gemeentegrens ligt langs de A7. Een station bij It Súd is nog net Smallingerland, maar een beetje verderop liggen geschiktere plaatsen bij bedrijventerrein Drachten-A7 en de fietsbrug over de A7. Wethouder Postma van Opsterland zegt dat hij 'het merkwaardig vindt' dat in grote kern als Drachten nog geen station heeft. Wat hem betreft valt daar zeker met Opsterland te praten. "Wij doen ons best om daar de goede keuzes en afwegingen in te maken. Beter een goede buur dan een verre vriend."

It trasee foar de Lelyline rint yn prinsipe lâns de A6 en A7 - Foto: Omrop Fryslân

"Een mooie locatie. Dat zou zeker een optie kunnen zijn", zegt burgemeester Rypstra van Smallingerland.

Woonwijk Drachten mogelijk in Opsterland

Een mogelijke nieuwe woonwijk bij het station Drachten belandt dan ook op grondgebied van Opsterland. Volgens het potentie-onderzoek zou Drachten bij aanleg van de Lelylijn kunnen groeien naar zo'n 80.000 inwoners. Rypstra wil zich niet vast laten pinnen op aantallen, maar ziet wel ruimte voor 'nieuwe inwoners en een nieuwe woonwijk'.

Tunnel

Een tunnel is waarschijnlijk de meest geschikte optie om met de Lelylijn het Drachtster klaverblad te passeren richting Westerkwartier. Net als in Opsterland moet de spoorlijn ergens in die gemeente de autoweg kruizen om bij Hoogkerk weer uit te komen op bestaand spoor naar de stad Groningen. Onderweg naar Groningen volgt eerst een lastige passage bij Marum met aan weerszijden van de autoweg bedrijven, boerderijen en woonhuizen. Een paar kilometer verderop lijkt bij het bedrijventerrein van Leek grond klaar te liggen voor de aanleg van de Lelylijn. De positieve houding voor de spoorlijn wordt bevestigd door de aanwezigheid van een Lelystraat op het bedrijventerrein.

Op verzoek van RTV Noord bevestigt de gemeente Westerkwartier dat de gemeente streeft naar een eigen treinstation. De plannen voor de snelle spoorlijn Lelystad-Groningen voorzien tot nu toe niet in een station bij Leek, al zien de opstellers van het potentie-onderzoek hier wel mogelijkheden voor een 'toeristische hub' zoals bij Lemmer.

Exacte tracé nog niet bekend

Noordelijke bestuurders zoals gedeputeerde Avine Fokkens van Fryslân laten zich tot nu toe zo min mogelijk uit over het precieze tracé. Ze vinden dat nog te vroeg, omdat het Rijk nog geen strategisch besluit voor aanleg van de Lelylijn gemaakt heeft. Bovendien is er meer studie nodig.

Maar voor het maken van een realistische Maatschappelijke Kosten Batenanalyse (MKBA) ontkomen de bestuurders niet aan het maken van een ontwerp-tracé, want zonder tracé valt ook geen realistische begroting voor de Lelylijn te maken. En een MKBA is in Nederland verplicht voordat begonnen kan worden met zulke grote infrastructuurprojecten als een Lelylijn.

Burgemeester Rijpstra (Smallingerland) verwacht meer inwoners in Drachten als de Lelylijn er komt

Kijk voor al onze artikelen over de Lelylijn op onze dossierpagina.

Onno Falkena over het mogelijke tracé van de Lelylijn

Wethouder Anko Postma van Opsterland

(Advertentie)
(Advertentie)