Zes juridische vragen over de avondklok: is het niet een showproces?

17 feb 2021 - 18:48

Eerst geen avondklok, later toch wel. Een moeilijk verhaal: de rechtbank in Den Haag vond dat er geen sprake is van 'bijzondere spoedeisendheid' en zette een streep door de avondklok. Maar het kabinet tekende hoger beroep aan en wilde tot de uitspraak van het gerechtshof de klok overeind houden. Het hof ging er mee akkoord: het besluit is uitgesteld tot de uitspraak er ligt. Voor de gewone mensen is het eigenlijk niet meer te volgen. Daarom: zes vragen aan Bart Canoy, strafrechtadvocaat in Leeuwarden.

Foto: ANP

1. Hoe kan de avondklok er nog zijn als er eerder een streep door is gezet?

"De ochtendrechter zo noem ik hem maar even gaf aan dat de regeling niet mag. Daarom was de avondklok er niet meer. Maar je kunt tegen zo'n beslissing in hoger beroep gaan. Alles gaat snel, maar niet zo snel dat je voor negen uur dat hoger beroep hebt behandeld. Daarom heeft de Staat gezegd: daar hebben we even niets aan, we hebben duidelijkheid nodig over wat er vanavond moet gebeuren. Dan vraag je aan een hogere rechter om de beslissing van de ochtendrechter op te schorten. Dat is gebeurd."

2. Is deze situatie bijzonder in de rechtswereld?

"Eigenlijk is het allemaal heel bijzonder wat er met corona gebeurt. Omdat er allerlei regelgeving moet komen op een bepaalde manier, en dat kan ook gecontroleerd worden. En je ziet nu dat de regelmaker en de controleur zich op hetzelfde moment met één onderwerp bemoeien. Je zag het ook bij het bezoekverbod, samenscholingen en het sluiten van scholen en horeca."

3. Is het niet een 'showproces': staat de uitkomst niet van tevoren al vast?

"Dat is lastig, ik ben er niet bij geweest. Maar het ligt op de loer: als iedereen aan het einde van de middag weet dat er om 21.00 uur een beslissing moet liggen, dan kun je tijd kapen door de rechter te wraken. Dan zijn er een paar uur gewonnen. Is dat alleen maar show? Er zou een gerede vrees zijn dat men vooringenomen was. Persoonlijk neig ik er wel naar dat er een showelement in zat."

Foto: Omrop Fryslan

4. Wat denkt u dat er beslist wordt?

"Ik doe een voorspelling. De regelmaker heeft als uitvoerende macht gezegd: ik zie een wet die ik kan toepassen als ik in een noodsituatie zit, zonder de Tweede Kamer er voor nodig te hebben. Het kabinet gaat dan toch toestemming vragen. Het mag best om uit goed fatsoen te kijken of er genoeg draagvlak is. De rechter die dan zegt: nu is het geen nood meer en kan het niet doorgaan... Tja, daar zet ik wel een vraagteken bij. Dit is een belangrijk aspect waar het nog om zal gaan."

5. Maakt Viruswaarheid misbruik van het recht?

"Het valt mij wel op dat deze organisatie meent dat de avondklok niet werkt. Men denkt dat vrijheden te veel worden ingeperkt. Dat is wat anders dan bij de rechter gelijk krijgen over dat de totstandkoming geen wettelijke basis had. Ze kunnen ook nergens anders naar toe. Het gaat er hen niet om of het wel op een juiste manier is ingevoerd, het gaat erom dat er überhaupt geen avondklok komt. Ze bedoelen eigenlijk iets anders, vind ik."

6. Kunnen avondklokboetes worden aangevochten?

"Voordat je definitief weet of die boetes die tot nu toe zijn opgelegd terecht waren of niet, dan ben je al vier rechters verder. Je hebt een voorlopige rechter, een voorlopig rechter in hoger beroep, een gewone rechter, een gewone rechter in hoger beroep en zelfs nog de hoge raad. Dat gaat nog heel lang duren. Dan zou ik zeggen: het zou op z'n plaats zijn als de Nederlandse Staat zegt de betalingen van de boetes op te schorten. Dan kijken we aan het eind van de rit wat het gaat worden, of ze terecht waren of niet."

Bart Canoy, strafrechtadvocaat in Leeuwarden

Trefwoorden: 
rechter Bart Canoy avondklok
(Advertentie)
(Advertentie)