Oude tijden herleven op schip Witte Swaen en in vernieuwd bezoekerscentrum in Harlingen

24 jan 2021 - 08:45

In de bouw van het schip de Witte Swaen zit, ondanks deze bijzondere tijd, toch nog aardig vaart. Naast het schip is ook het bezoekerscentrum in Harlingen onder handen genomen om meer ruimte te creëren voor bezoekers en om het verhaal van de scheepsbouw in de havenstad verder uit te diepen.

Foto: Jan de Jager

Ondanks dat de bouw van de Witte Swaen momenteel in een winterstop zit, wordt er wel volop gewerkt aan het vernieuwde bezoekerscentrum. Zo is er een nieuwe hal gecreëerd die ruimte biedt om meer te laten zien van de oude Hollandse bouwstijl en de scheepvaart in Harlingen.

Gewoonlijk is het bezoekerscentrum geopend, maar het afgelopen jaar liep dat door de coronacrisis wel even anders. Het centrum is beperkt open geweest. Er was vaak ook maar ruimte voor een paar bezoekers tegelijkertijd, aangezien de ruimte vrij krap was.

Doorlooproute

Om in de toekomst meer mensen te kunnen ontvangen en een breder verhaal te vertellen, hebben de gekleurde huisjes een doorlooproute gekregen. Ook wordt er gebouwd aan een nieuwe hal. Deze biedt de Stichting Expeditieschip Willem Barentsz ruimte voor grotere objecten.

Zo is er ruimte voor een maquette van Harlingen uit de 16e eeuw. Daarnaast moet het bezoekerscentrum ook het verhaal van de Witte Swaen verder kunnen visualiseren. Er zijn ideeën om te werken met live-beelden vanaf het schip.

Foto: Jan de Jager

Mienskipsproject

Het project van zowel het bezoekerscentrum als de Witte Swaen zijn echt te markeren als een 'mienskipsproject' volgens Paul Meijeraan, voorzitter van de stichting. "De groep aan vrijwilligers is zo divers en rijk aan mensen, dat het de mooiste combinaties voortbrengt." Ook zag Meijeraan voorheen in het bezoekerscentrum dat veel mensen "hun steentje willen bijdragen".

"Zo stapte er op een dag een man binnen die had gelezen over de klok die mee was aan boord. Hij wilde deze klok wel nabouwen voor ons, zelfs al kostte het project uiteindelijk twee jaar tijd. Of het verhaal van iemand die wel een schilderij wilde uithouwen en later ook de witte zwaan voor op het achterschip heeft gemaakt. Als je ziet hoeveel werk er al in het schip zit, krijg je wel echt bewondering en waardering voor de manier waarop ze dit vroeger deden."

Het schip Witte Swaen in aanbouw in 2019 - Foto: Omrop Fryslân

Terug in de tijd

Inmiddels wordt er al tien jaar aan de Witte Swaen gewerkt. Een belangrijke conclusie van het experiment is dat de bouwtijd goed overeenkomt met wat vroeger gebruikelijk was. Destijds bouwde men de romp van een zeewaardig schip in gemiddeld slechts vier maanden.

"Wij werken met een kleiner team en veel minder aan het schip dan dat destijds werd gedaan" geeft Gerald de Weerdt, initiatiefnemer van het project, aan. "In de 16e eeuw werkte er een veel grotere groep mensen mee aan een schip, werkten ze 6 dagen in de week en draaiden ze zo 10 uren op een dag. Ons team bestaat uit zo'n 25 mensen, die gemiddeld een of twee dagen meewerken aan het schip. Maar als je de werkuren vergelijkt zijn we even ver. Dat is best wel bijzonder."

Stand van zaken

In principe ligt het schip klaar om uit te varen, maar moet alleen het tweede gedeelte van de masten nog geplaatst worden en het touwwerk worden geknoopt en bevestigd. Dat is een grote klus die zo'n 4,8 km aan touw en 70 katrollen telt. "Het wordt puzzelen waar de blokken en touwen precies moeten komen om ervoor te zorgen dat het schip de juiste ligging heeft in het water en de zeilen de beste stuwing kunnen krijgen, maar dat is ook een van de essentiële onderdelen van het gehele project", aldus De Weerdt.

Het plan is om in de zomer de eerste testvaarten te maken op het IJsselmeer. Mochten deze oefeningen goed gaan dan zal de Witte Swaen langs de Friese havens gaan, van Stavoren tot aan Makkum. Later willen ze de routes steeds verder uitbreiden.

De werkzaamheden van de bouw zijn te volgen in de serie De Witte Swaen van Omrop Fryslân. Maandag 25 januari is deel 3 'Rûn en rjocht, de mêsten' op Omrop Fryslân televisie te zien om 17.15 uur.

(Advertentie)
(Advertentie)