'Commissaris Brok aan zet bij oplossen bestuurscrisis Smallingerland'

17 nov 2020 - 14:41

Commissaris van de Koning Arno Brok is aan zet wat betreft het oplossen van de bestuurscrisis bij de gemeente Smallingerland. Dat zegt hoogleraar 'decentrale overheden' Geerten Boogaard van de Universiteit van Leiden.

Foto: Omrop Fryslân, Onno Falkena

Boogaard noemt het 'heel uitzonderlijk' dat vier partijen in de raad van Smallingerland ervoor hebben gekozen om met een eigen brief aan de provincie kritisch te reageren op de officiële aanbiedingsbrief van het college van burgemeester en wethouders bij de begroting van 2021. Het is een unieke situatie, volgens Boogaard. "Ik ken daar geen enkel ander voorbeeld van. Als het zo gaat, kun je grote twijfels hebben over de bestuurbaarheid van deze gemeente. Het is dan aan de commissaris van de Koning om in te grijpen."

Het Sint-Eustatius van Fryslân

Bij een gemeente met 'chronische problemen' op het gebied van bestuurbaarheid en financiën kan ook het Rijk ingrijpen en tijdelijk het bestuur over laten nemen door een Rijkscommissaris. Momenteel wordt het Caribische eiland Sint Eustatius door een Rijkscommissaris bestuurd en staat de gemeenteraad tijdelijk buitenspel. "Dat is natuurlijk zeer uitzonderlijk, maar als de problemen erger worden, dan kan het er wel degelijk van komen, ook in Smallingerland."

Het is een aanwijzing dat er bestuurlijk veel mis is in Smallingerland.

Hoogleraar Geerten Boogaard

Door twee aparte brieven over de begroting van 2021 naar het provinciaal bestuur te sturen, hebben ELP, CDA, VVD en Smallingerlands Belang, maar ook het college van b en w, de bestuursproblemen op het bordje van de provincie gelegd.

Het college neemt in de hun brief afstand van de vorige week door de gemeenteraad vastgestelde begroting en houdt rekening met 'een reparatie' later dit jaar. De vier genoemde partijen zijn daar weer boos over. Boogaard: "Dit zijn echt zaken die je intern hoort op te lossen. Het is een aanwijzing dat er bestuurlijk veel mis is in Smallingerland."

Zakenkabinet lost problemen niet op

Naast de commissaris van de Koning kan ook gedeputeerde Sander de Rouwe ingrijpen bij Smallingerland. De Rouwe controleert de gemeentelijke begrotingen. Hij is daardoor in de positie om de gemeente Smallingerland te vragen om de ingediende begroting aan te passen en kan de gemeente ook onder financieel toezicht plaatsen.

Als Brok ingrijpt in Smallingerland, dan is dat niet voor het eerst. Hij gaf de gemeenteraad eerder dit jaar het dringende advies om in te stemmen met het advies van 'verkenner' Ton Baas om een zakenkabinet te benoemen als vervanging van het gevallen college. Het zakenkabinet zorgde echter voor het einde van alle bestuurlijke problemen, want de gemeenteraad heeft al meerdere keren belangrijke voorstellen van het zakenkabinet verworpen.

'Onverantwoorde besluiten'

De ambtenaren van de gemeente Smallingerland hebben ook van zich laten horen. Ze hebben in een brief duidelijk gemaakt dat ze veel moeite hebben met de soms 'onverantwoorde besluiten' die de gemeenteraad neemt.

Professor decentrale overheden Geerten Boogaard over Smallingerland

Tijdlijn: Smallingerland sinds de laatste verkiezingen

Maart 2018

Een aardverschuiving bij de verkiezingen in Smallingerland. De Eerste Lokale Partij (ELP) van ondernemer Yntze de Vries wordt de grootste partij.

Onder leiding van Ton Baas vormt de ELP aansluitend een college met VVD, GrienLinks/FNP en VVD. Smallingerland krijgt voor het eerst een college zonder christelijke partijen, want CDA en ChristenUnie staan buitenspel.

Zomer 2018

De koopzondag wordt ingevoerd in Smallngerland, een van de speerpunten van ELP wordt direct geregeld.

December 2018

Spanningen in het college van burgemeester en wethouders. PvdA-wethouder Roel Haverkort stapt onverwacht op. Hij wordt opgevolgd door Cor Trompetter.

September 2019

VVD-wethouder Eric ter Keurs moet opstappen, nadat hij in het openbaar de ambtenaren van de gemeente vel bekritiseerde. Ter Keurs wordt opgevolgd door Sipke Hoekstra.

Januari 2020

De PvdA besluit uit het college te stappen, vooral uit onvrede over de houding van ELP-leider Yntze de Vries. Die zou niet constructief zijn en oppositie voeren tegen het eigen college.

Burgemeester Jan Rijpstra trekt Ton Baas aan als verkenner voor het vormen van een nieuw college.

Februari 2020

Baas adviseert de raad om snel een zakencollege te benoemen van ervaren bestuurders. Over de gemeenteraad is Baas kritisch: "Wantrouwen regeert."

Juli 2020

Na een zoektocht wordt een zakencollege geïnstalleerd met vier wethouders van buitenaf. Felix van Beek van de VVD wordt verantwoordelijk voor financiën.

September 2020

Het voorstel van het zakenkabinet voor een nieuw zwembad aan de Tussendiepen wordt afgewezen, De gemeenteraad kiest voor de Sportlaan.

November 2021

Met 16 stemmen om 15 verwerpt de raad de concept-begroting 2021 van het zakencollege vanwege de grote verhoging van de belasting en parkeergeld. ELP/CDA, VVD en Smallingerlands Belang krijgen een meerderheid voor een alternatieve begroting.

De rapen zijn nu helemaal gaar in Smallingerland. Ambtenaren schrijven in een brief dat de gemeenteraad 'onverantwoorde besluiten' neemt en het college van burgemeester en wethouders neemt in een brief aan de provincie afstand van de door de raad vastgestelde begroting.

(Advertentie)
(Advertentie)